Όλοι στο "Από Μηχανής Θέατρο"

■ Το βραβείο Man Booker International, που δίνεται για τρίτη φορά, κέρδισε η καναδέζα Άλις Μούνρο για τη συνολική προσφορά της στη λογοτεχνία. Το βραβείο απονέμεται κάθε δύο χρόνια σε έναν συγγραφέα εν ζωή που εκδίδει τα έργα του στην αγγλική γλώσσα. Στα ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο της «Μ’ αγαπάει δεν μ’ αγαπάει» από το «Μεταίχμιο».
■ Μας ήρθε η εξής ανακοίνωση: «Μετά το βίαιο γεγονός της φίμωσης της παράστασης του έργου του Μισέλ Φάις «Το κίτρινο σκυλί» και του βανδαλισμού του «Από Μηχανής Θεάτρου» στις 10 Μαΐου, οι συντελεστές γνωστοποιούν ότι θα πραγματοποιηθούν τρεις συνολικά παραστάσεις: Κυριακή 31 Μαΐου (10.15 μ.μ.), Δευτέρα 1 και Τρίτη 2 Ιουνίου (9.00 μ.μ.).«
■ »[…] τα έσοδα των δύο παραστάσεων (31/5 και 2/6) θα κατατεθούν στον λογαριασμό της Κωνσταντίνας Κούνεβα, ενώ η τρίτη παράσταση (1/6) θα αποτελέσει ανοιχτή πρόσκληση στον κόσμο του πολιτισμού που, εδώ και μέρες, υπερασπίζεται έμπρακτα και ενεργά το δικαίωμα της ελευθερίας της έκφρασης.»

Οι Γερμανοί ξανάρχονται

■ Η 6η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης ξεκινά επίσημα την Πέμπτη, ωστόσο τη Δευτέρα, στο Γαλλικό Ινστιτούτο γίνεται μια πρώτη, εναρκτήρια εκδήλωση με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου και οι εκδόσεις «Αιώρα» προσκαλούν στην ομιλία του ιστορικού Howard Zinn με θέμα «Η δράση των πολιτών ως προϋπόθεση της Δημοκρατίας». Τον συγγραφέα θα παρουσιάσουν ο Παύλος Τσίμας και ο Κωστής Παπαϊωάννου, Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
■ Τιμώμενη χώρα φέτος είναι η Γερμανία, από τις πλέον ώριμες αγορές βιβλίου, με μεγάλο και σχετικά απαιτητικό κοινό. Μερικά στατιστικά από τη γερμανική αγορά προκαλούν μελαγχολία για τα δικά μας δεδομένα, αλλά και δείχνουν πόσο δρόμο έχουμε ακόμη να διανύσουμε (αν φυσικά το αποφασίσουμε).


■ Καταρχάς, το κοινό του βιβλίου είναι τεράστιο, πάνω από τους 35 εκ. πολίτες αγοράζουν ένα ή περισσότερα βιβλία το χρόνο. Η ανά αναγνώστη δαπάνη για την αγορά βιβλίων είναι κατά μέσον όρο 108,50 ευρώ ετησίως.
■ Το διάβασμα είναι 7η στη σειρά αγαπημένη συνήθεια των Γερμανών, μετά την μουσική, την τηλεόραση, τις εφημερίδες, το καλό φαγητό, τις παρέες και τις βόλτες με το αυτοκίνητο. Ωστόσο, μόνον το 16,2% δεν διαβάζει καθόλου, ενώ οι «εντατικοί» αναγνώστες διαβάζουν 18 βιβλία το χρόνο. Το 54% δηλώνει ότι διαβάζει αρκετά έως πάρα πολύ, με τις γυναίκες να κυριαρχούν δηλώνοντας ότι το 45% διαβάζει ή συμβουλεύεται σχεδόν καθημερινά ένα βιβλίο.
■ Τέλος, στη Γερμανία υπάρχουν –άκουσον άκουσον– βιβλιοθήκες. Συνολικά, 11.000 σε όλη την επικράτεια. Διαθέτουν 357 εκατομμύρια τίτλους, έχουν 670.000 επισκέπτες ημερησίως και δανείζουν 456 εκατ. τίτλους ετησίως σε 11 εκατομμύρια αναγνώστες. Κάντε τις συγκρίσεις σας.
■ Οι Εκδόσεις Καστανιώτη ανακοίνωσαν τη Δευτέρα που μας πέρασε την αποκλειστική για τα βιβλιοπωλεία διάθεση της συσκευής ανάγνωσης ψηφιακών βιβλίων ΒeBook σε συνδυασμό με τη δωρεάν διάθεση οχτώ ψηφιακών βιβλίων (ebook) γνωστών Ελλήνων συγγραφέων.
■ H συσκευή BeBook χρησιμοποιεί οθόνη τεχνολογίας e-Ink, η οποία δίνει την αίσθηση του τυπωμένου χαρτιού. Οι συγγραφείς που διαθέτουν από ένα βιβλίο τους, δωρεάν σε αυτή την πρώτη φάση, είναι οι Ντόρα Γιαννακοπούλου, Στέφανος Δανδόλος, Λένα Διβάνη, Ιωάννα Μπουραζοπούλου, Βασίλης Παπαθεοδώρου, Αλέξης Σταμάτης, Ευγενία Φακίνου και Λένος Χρηστίδης.
■ Το βιβλίο του καθηγητή Αντώνη Μακρυδημήτρη «Απρόρρητα» (εκδόσεις «Το πέρασμα») παρουσιάστηκε την Τετάρτη στη Στοά του Βιβλίου. Για τον συγγραφέα και το βιβλίο του μίλησαν οι Ντόρα Μπακογιάννη, Κώστας Σκανδαλίδης και Φώτης Κουβέλης, ενώ τη συζήτηση συντόνιζε ο δημοσιογράφος Αντώνης Παπαγιαννίδης.
■ Οι εκδόσεις «Το πέρασμα» είναι μια σχετικά νέα εκδοτική πρωτοβουλία, που έχει ως σκοπό να παρακολουθεί σημαντικά ζητήματα της μεταβατικής εποχής μας, εστιάζοντας συχνά στα πιο αμφιλεγόμενα από αυτά. Παράδειγμα: το βιβλίο για την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, που φιλοξενούσε επιχειρήματα τόσο υπέρ όσο και κατά.
■ Τα ΑΣΚΙ (Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας) είναι μια μη κερδοσκοπική αστική εταιρεία που λειτουργεί από το 1992 με σκοπό τη δημιουργία ενός επιστημονικού και αρχειακού χώρου, επικεντρωμένου στην ιστορία των κοινωνικών κινημάτων του 20ου αιώνα. Πρόσφατα βιβλία τους, «Η νεολαία Λαμπράκη τη δεκαετία του 1960», της Ιωάννας Παπαθανασίου, με τη συνεργασία της Πολίνας Ιορδανίδου, Άντας Κάπολα, Τάσου Σακελλαρόπουλου και Αγγελικής Χριστοδούλου.
■ Επίσης: «Επί ξυρού ακμής – ένας "κομμένος" αντάρτης του ΔΣΕ στα βουνά της Ρούμελης», του Βασίλη Αποστολόπουλου, συνέκδοση με το «Βιβλιόραμα».
■ Εκδήλωση για το βιβλίο του Τάκη Θεοδωρόπουλου «Η μελαγχολία της Δευτέρας» (Ωκεανίδα). Θα μιλήσουν οι Πέτρος Μάρκαρης, Αλέξανδρος Βέλιος και Πάσχος Μανδραβέλης. Αύριο, Δευτέρα, στις 19.00, στο Public στην Πλατεία Συντάγματος.
■ Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Megaron Plus, πραγματοποιείται εκδήλωση με τη συμμετοχή τριών γνωστών κι αγαπητών ξένων συγγραφέων: Του Ιταλού Νικολό Αμανίτι, του Γερμανού Ντάνιελ Κέλμαν και του Περουβιανού Σαντιάγο Ρονκαλιόλο. Θέμα τους, «Το σύγχρονο πρόσωπο της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας», ενώ την παρουσίαση των συγγραφέων στο κοινό και τον συντονισμό της συζήτησης έχει αναλάβει ο δημοσιογράφος και μεταφραστής Ανταίος Χρυσοστομίδης. Μεθαύριο, Τρίτη, στις 19.00, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Με λυμένα κορδόνια

■ Τέλειωσε λίγες μέρες πριν η έκθεση βιβλίου στο Ζάππειο, που ήταν αφιερωμένη στο περιβάλλον και γενικότερα σε οικολογικά θέματα. Σχεδόν ταυτόχρονα, εγκαινιάστηκε η 32η Γιορτή Βιβλίου που διοργανώνει ο Σύλλογος Εκδοτών Βιβλίου Αθηνών. Η γιορτή κρατάει μέχρι τις 24 του μήνα και για πρώτη φορά θα λάβει χώρα στον πεζόδρομο της Ερμού, στο κομμάτι ανάμεσα στο σταθμό Θησείου μέχρι το Γκάζι.
■ Ευκαιρία για βόλτες και χάζεμα χιλιάδων νέων λαχταριστών τίτλων. Κι ας μην διστάζουμε να βάλουμε το χέρι στην τσέπη. Ένα σωρό βιβλία κοστίζουν όσο ένα ποτό στα περισσότερα μπαράκια της πόλης, και δεν προκαλεί και hangover.
■ Λίγες μέρες μετά το τέλος της Γιορτής Βιβλίου στην Αθήνα, ξεκινάει στη Θεσσαλονίκη η 6η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου που διοργανώνει το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Φιλοξενούμενη χώρα φέτος θα είναι η Γερμανία, ενώ η θεματική έκθεση θα έχει θέμα «Βιβλίο και Ιστορία». Θα επανέλθουμε με λεπτομέρειες.
■ Σημαντικό άνοιγμα στις εκδόσεις κάνουν το τελευταίο διάστημα Ιδρύματα ή Μουσεία, συνήθως με βιβλία εξειδικευμένα ή δαπανηρά για τον μέσο εκδότη. Το Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη, το Μουσείο Μπενάκη, αλλά και το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών είναι ορισμένα από αυτά. Από το τελευταίο, κυκλοφόρησε αυτές τις μέρες, στη σειρά νεοελληνική ιστορία, το ογκώδες βιβλίο του ιστορικού Βασίλη Κρεμμυδά «Διπλό ταξίδι – Ψηλαφίσεις ενός ιστορικού», συλλογή κειμένων σε τόνο πιο προσωπικό απ’ ό,τι συνηθίζεται σε αυστηρά επιστημονικά έργα.
■ Η Ιωάννα Μπουραζοπούλου, βραβευμένη πέρυσι με το βραβείο του περιοδικού «Δε(κατα)» για το τρίτο μυθιστόρημά της, το εντυπωσιακό «Τι είδε η γυναίκα του Λωτ;», επιστρέφει φέτος με ένα διαφορετικό ταξίδι. «Το ταξίδι των τρολ» (Καστανιώτης, επίσης), σε εικονογράφηση Σοφίας Τουλιάτου, απευθύνεται σε μικρότερους αναγνώστες χωρίς να τους αντιμετωπίζει ως χαζούς.
■ Η αφιέρωση στην πρώτη σελίδα τα λέει όλα: «Στο μικρό τρολ Λυδία, που θα της μάθω να δένει τα κορδόνια της, άμα μου μάθει να λύνω τα δικά μου».
■ Άλλα βιβλία από τον Καστανιώτη: Η τέταρτη και συμπληρωμένη έκδοση της «Ανθολογίας Γαλλικής Ποίησης – Από τον Μποντλέρ ως τις μέρες μας» του Χριστόφορου Λιοντάκη, έργο αναφοράς.
■ Επίσης: Το καινούργιο βιβλίο της βρετανής συγγραφέως Σάρα Γουότερς «Χείλη σαν βελούδο» (μτφρ. Αύγουστος Κορτώ), αλλά κι ένα ακόμη μυθιστόρημα της νομπελίστριας Ντόρις Λέσσινγκ, «Το πιο γλυκό όνειρο» (μτφρ. Τόνια Κοβαλένκο).
■ Ακόμα, μια ενδιαφέρουσα προσωπογραφία του Σύλβιο Μπερλουσκόνι από τον Δημήτρη Α. Δεληολάνη, ανταποκριτή της ΕΡΤ και του «Έθνους» στην Ιταλία, «η μυστηριώδης μεταπήδηση του Σίλβιο Μπερλουσκόνι από τις εργολαβίες στα κανάλια και από εκεί στην πρωθυπουργία της Ιταλίας.» Οι λιγοστοί στη χώρα μας φαν του Καβαλιέρε, και κυρίως οι πολυπληθέστεροι επικριτές του, θα βρουν αρκετά επιχειρήματα.
■ Τέλος, οι εκδόσεις Καστανιώτη προσκαλούν σε συνέντευξη τύπου για την παρουσίαση του προγράμματος ψηφιακών εκδόσεων 2009-2010. Αύριο, στις 12.30, στο Mουσείο Mπενάκη. Μυρίζει νέα εποχή…
■ Ξεκίνησε να παίζεται στο Από Μηχανής Θέατρο ο μονόλογος του Μισέλ Φάις «Το κίτρινο σκυλί» (Πατάκης), εμπνευσμένος από την απόπειρα δολοφονίας της Κωνσταντίνας Κούνεβα τον περασμένο Δεκέμβρη. «Κείμενο επείγουσας γλωσσικής πραγματικότητας», το χαρακτηρίζει ο συγγραφέας.
■ «Μπορείς να φας λεμόνι και να μην ξινίσεις τα μούτρα σου;» είναι ο τίτλος του σύντομου μυθιστορήματος του ισπανικής καταγωγής Sergi Pamies. «Το λεμονοβιβλίο του Πάμιες το έχω ρουφήξει ολόκληρο, το έχω διαβάσει και ξαναδιαβάσει, το έχω διαβάσει ανάποδα, ακόμα και ανάσκελα», σχολίασε ο «πολύς» Ενρίκε Βίλα-Μάτας.
■ Τα τελευταία χρόνια, μπαμπάδες και μαμάδες, όχι όποιοι κι όποιοι βέβαια, έχουν αναλάβει δράση, αποφασισμένοι να μεταφέρουν στην επόμενη γενιά τις γνώσεις τους, με παιδευτική κι ελαφρώς εκλαϊκευτική διάθεση. «Μιλώντας στο γιο μου για την ηθική και την ελευθερία», λέγεται το πόνημα του Ισπανού καθηγητή φιλοσοφίας Φερνάντο Σαβατέρ (Πατάκης).

«Πού πάμε μπαμπά;»

■ Βιβλίο για τη θρυλική πρωταγωνίστρια της ελληνικής οπερέτας Ζωζώ Νταλμάς ετοιμάζει ο Βασίλης Κολοβός, ηθοποιός-συγγραφέας, φίλος της από το 1976, μαζί με τον Δημήτρη Ιβάνωφ, χορευτή-χορογράφο, φίλος της από το 1955, με τη βοήθεια της νεαρής ηθοποιού και ιστορικού-θεατρολόγου Λίλας Σταμπούλογλου.
■ Το βιβλίο βασίζεται σε πλούσιο αρχειακό υλικό –προγράμματα, εφημερίδες, περιοδικά, προσωπικές αφηγήσεις και δεκάδες φωτογραφίες- που η ίδια κληροδότησε στον Δημήτρη Ιβάνωφ με ιδιόγραφη διαθήκη.
■ Η ζωή της Νταλμάς θυμίζει –συγχωρήστε με για την τετριμμένη έκφραση– πολυσέλιδο μυθιστόρημα. Από τα highlights της βιογραφίας της, ο θυελλώδης έρωτάς της με τον Κεμάλ Ατατούρκ.


■ Το καινούργιο βιβλίο της σούπερ ευπώλητης Λένας Μαντά αναμένεται από μέρα σε μέρα. Τίτλος του «Έρωτας σαν βροχή». Από τον Ψυχογιό, εννοείται.
■ Παρουσίαση του τελευταίου βιβλίου του Χρήστου Χρυσόπουλου «Η Λονδρέζικη μέρα της Λώρας Τζάκσον». Θα μιλήσουν η Τίνα Μανδηλαρά, ο Θοδωρής Χιώτης και ο συγγραφέας. Στο 104 Κέντρο Λόγου και Τέχνης των εκδόσεων Καστανιώτη. Την Τρίτη, 12 Μαΐου, στις 19.30, Θεμιστοκλέους 104.
■ Για την μεγάλη επιτυχία του Γιώργου Ζαρκαδάκη στην Ισπανία, τα είπαμε τις προάλλες. Κάναμε όμως ένα λαθάκι: Το βιβλίο του που μεταφράστηκε στην Ισπανία δεν είναι το μυθιστόρημά του «Το πέρασμα», αλλά το τελευταίο του βιβλίο, γραμμένο απευθείας στα αγγλικά, με τον τίτλο «The Island Survival Guide». Μεταφυσικό θρίλερ, όπως περιγράφεται σε κάποιες ιστοσελίδες.
■ Επιστροφή στην πραγματικότητα: Η καινούργια ποιητική συλλογή του Χάρη Βλαβιανού «Διακοπές στην πραγματικότητα» (Πατάκης) εξαντλήθηκε μέσα σε τρεις εβδομάδες από τη μέρα της κυκλοφορίας της –γεγονός αξιοσημείωτο για ποίηση– και επανακυκλοφόρησε.
■ Δεν σταματούν όμως στα ελληνικά σύνορα τα ευχάριστα για τον Βλαβιανό: Στο τελευταίο τεύχος του Times Literary Supplement, του πιο έγκριτου αγγλοσαξονικού λογοτεχνικού ενθέτου, δημοσιεύεται ποίημά του από την εν λόγω συλλογή, σε μετάφραση της Μίνας Καραβαντά.
■ Βραβεία «Διαβάζω» είχαμε τη Δευτέρα, με μεγάλη νικήτρια τη Μαρίνα Καραγάτση για το μυθιστόρημά της «Το ευχαριστημένο, ή οι δικοί μου άνθρωποι» (Άγρα). Κερδισμένοι εκδοτικοί οίκοι: «Πόλις», με δύο βραβεία (Πρωτοεμφανιζόμενου και Δοκιμίου) και «Ελληνικά Γράμματα» (Παιδικό και Εφηβικό).
■ Ιδιαίτερες εκπλήξεις δεν υπήρξαν, ωστόσο όταν συμβαίνει αυτό κάποιοι εκπλήσσονται ακόμη περισσότερο.
■ Το πλέον συνηθισμένο σχόλιο που άκουγα: «Μα, τώρα, είναι μυθιστόρημα αυτό που ψηφίσατε; Τη ζωή της γράφει». Ένας από αυτούς πήρε πληρωμένη απάντηση από υποψήφιο για βράβευση ποιητή: «Όλοι τη ζωή μας γράφουμε». Ο διάλογος είχε συνήθως κι ενδιαφέρουσα συνέχεια. Ρωτούσα, τους απορούντες: «Το έχεις διαβάσει;».
■ Το μαντέψατε: Ούτε ένας δεν μου απάντησε «ναι».
■ Δυναμικά μπήκε το «Μεταίχμιο» στην ανοιξιάτικη σεζόν. Στην ελληνική πεζογραφία, με τέσσερις προσεγμένες επιλογές: Η συλλογή διηγημάτων «Τελετές ενηλικίωσης» του Κώστα Ακρίβου, με τον κεντρικό ήρωα να επανέρχεται από διήγημα σε διήγημα παίρνοντας μαθήματα ζωής· «Η μνήμη της πολαρόιντ», το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα της Μαρλένας Πολιτοπούλου· «Ο μύθος του Ηρακλή Σπήλου», σατυρικό και εικονοκλαστικό μυθιστόρημα του Νίκου Κουνενή· τέλος, το καινούργιο βιβλίο του σημαντικού πεζογράφου Βασίλη Γκουρογιάννη –κι ένα από τα καλύτερα βιβλία της χρονιάς, υποψιαζόμαστε– «Κόκκινο στην πράσινη γραμμή», μια αναμόχλευση των τραυμάτων του πολέμου στην Κύπρο, από τη μεριά των Ελλήνων βετεράνων.
■ Στην ξένη λογοτεχνία τα πράγματα είναι ακόμη καλύτερα. Ξεχωρίζουμε έναν τίτλο που πιστεύουμε θα κάνει αίσθηση: «Σκοτεινός τόπος» της Τζίλιαν Φλιν, δεύτερο βιβλίο της συγγραφέως του «Αιχμηρά αντικείμενα», ένα από τα πιο καλύτερα (και πιο καλοπουλημένα ψυχολογικά θρίλερ) της προηγουμένης σεζόν.
■ Ένας πατέρας, λίγο πριν το τέλος της ζωής του, αποφασίζει να γράψει ένα βιβλίο για τους γιους του, με βαριά αναπηρία και οι δύο. «Για να τους θυμόμαστε. Για να μην μείνουν μονάχα δύο φωτογραφίες στις αναπηρικές τους ταυτότητες», λέει.
■ «Πού πάμε μπαμπά;» είναι ο τίτλος του, Ζαν-Λουί Φουρνιέ ο συγγραφέας. Μόλις κυκλοφόρησε από το «Μελάνι», κι έχει τιμηθεί στη Γαλλία με το βραβείο «Femina» για το 2008.

Εκθέσεις και βραβεία

■ Μια πολυτελής και ιδιαίτερα προσεγμένη έκδοση με κείμενα του Ζήσιμου Λορεντζάτου κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις «Δόμος» σε επιμέλεια Σταύρου Ζουμπουλάκη. Τα «Collectanea» περιλαμβάνουν κείμενα που γράφτηκαν μέσα σε μισό και πλέον αιώνα, από το 1941, ημερομηνία θανάτου του πατέρα του, μέχρι λίγο πριν τον δικό του θάνατο, το 1994.
■ Αποτελείται από 1210 σύντομα κείμενα, που αφορούν ποικίλα θέματα που άπτονται της λογοτεχνίας, της κριτικής, της ποίησης, της μεταφυσικής και της επιστήμης. Επιθυμία του ιδίου ήταν να δημοσιευτούν μετά θάνατο. Ωστόσο, ο ίδιος είχε φροντίσει μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια τα της έκδοσης, με οδηγίες ακόμη και για το χρώμα του εξωφύλλου.
■ Ο ίδιος ο Λορεντζάτος, στο μικρό σημείωμα που απευθύνει στον αναγνώστη, γράφει: «Τα Collectanea τα βλέπω σαν τις χαμάδες της πατρίδας μας, για τις οποίες το Εγκυκλοπαιδικόν Λεξικόν Ελευθερουδάκη γράφει: “Χαμάδα (η). Ελαία ώριμος πεσούσα από του δέντρου και τρωγομένη ανάλατος».
■ Ο Τζέιμς Μπάλαρντ πέθανε, ωστόσο το τελευταίο του βιβλίο του ετοιμάζεται να κυκλοφορήσει σύντομα στα ελληνικά. Πρόκειται για την αυτοβιογραφία του με τον τίτλο «Τα θαύματα της ζωής» κι αναμένεται αρχές Ιούνη από το «Οξύ» Καλό τάιμινγκ.
■ Ωστόσο, σημαντικά βιβλία του Μπάλαρντ κυκλοφόρησαν τα τελευταία χρόνια από άλλους εκδοτικούς οίκους. Το πλέον πρόσφατο, «Ο άνθρωπος του μιλένιουμ», από τις εκδόσεις «Ποταμός».
■ Ένα νέο κατάστημα franchise ήρθε να προστεθεί στη μεγάλη αλυσίδα των Βιβλιοπωλείων Παπασωτηρίου, κι εγκαινιάστηκε πριν λίγες ημέρες σε κεντρικό σημείο της Καλαμάτας.
■ Μεθαύριο, 5 Μαρτίου, είναι η καταληκτική ημερομηνία για όσους, συγγραφείς, εκδότες, κληρονόμους, ΔΕΝ επιθυμούν να συμπεριληφθούν στον Διακανονισμό ανάμεσα στην Google και φορείς συγγραφέων και εκδοτών, σχετικά με την ψηφιοποίηση και εμπορική εκμετάλλευση βιβλίων.
■ Αν ανήκετε σε μια από τις παραπάνω κατηγορίες και ΔΕΝ επιθυμείτε να συμμετέχετε στον Διακανονισμό, έχετε μόλις δύο μέρες για να αναλάβετε δράση – προλαβαίνετε, δεν είναι περίπλοκο. Σαφώς πιο περίπλοκο είναι να κατανοήσει κανείς το περιεχόμενο και τις ποικίλες παραμέτρους της εξαιρετικά σημαντικής αυτής συμφωνίας. Μια επίσκεψη στην ιστοσελίδα του ΟΣΔΕΛ (http://www.osdel.gr/) θα σας λύσει πολλές απορίες.
■ Μόλις δύο τεύχη μετράει το Post Media και υποδέχεται ήδη μια βράβευση. Στα Ελληνικά Βραβεία Γραφιστικής και Εικονογράφησης (ΕΒΓΕ, 2009), στην κατηγορία Σχεδιασμός Περιοδικού, βραβεύτηκε ο Σάκης Στριτσίδης. Ο Στριτσίδης, είναι ο μοναδικός σχεδιαστής που κερδίζει, για δεύτερη φορά, σε μια κατηγορία όλες τις διακρίσεις, τους δύο επαίνους, και το βραβείο.

■ Παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλειου Μαρκεζίνη «Σκιές από την Αμερική» (Λιβάνης). Θα μιλήσουν οι Προκόπης Παυλόπουλος, Απόστολος Κακλαμάνης, Φώτης Κουβέλης. Τη Δευτέρα, 4 Μαρτίου, στη Μεγάλη Βρετάνια, στις 12.00.
■ Την ίδια μέρα, Δευτέρα, λαμβάνει χώρα η απονομή των ετήσιων λογοτεχνικών βραβείων του περιοδικού «Διαβάζω». Στις 19.00, στο Μουσείο Μπενάκη, στην Πειραιώς.
■ Ελληνική επιτυχία στο εξωτερικό: «Η Κινέζικη Κουζίνα» του Βαγγέλη Δρίσκα προκρίθηκε στην τελική φάση του διαγωνισμού Gourmand World Cookbook Awards στην κατηγορία «Best Chinese Cookbook in the World». Σημειωτέον, ο διαγωνισμός περιλαμβάνει 55 διαφορετικές κατηγορίες βιβλίων. Βάλτε με το νου σας...
■ Κυκλοφόρησε από τον Πατάκη ένα ακόμη παλιότερο μυθιστόρημα της Μάρως Δούκα, ξανακοιταγμένο από τη συγγραφέα και με νέο εξώφυλλο. Η «Ουράνια Μηχανική» βγήκε για πρώτη φορά πλην από δέκα χρόνια, κι είναι το μοναδικό βιβλίο της με ήρωες εφηβικής και μετεφηβικής ηλικίας. Προς ανακάλυψη.
■ Ξεκίνησε την Πέμπτη η πρώτη ανοιξιάτικη έκθεση βιβλίου, στο Ζάππειο (Ε.Σ.Ε.Β.Ε). Εκατόν πενήντα εκδότες, χιλιάδες τίτλοι, σε νέα, καλοσχεδιασμένα περίπτερα. Έως τις 17 Μαΐου.
■ Στο μεταξύ, στις 14, θα ξεκινήσει η έτερη έκθεση βιβλίου (Σ.Ε.Β.Α), αυτή που μέχρι προσφάτως γινόταν στη Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Φέτος, για πρώτη φορά, η έκθεση θα φιλοξενηθεί σε αμιγώς εμπορικό δρόμο, στην Ερμού. Θα επανέλθουμε, σχετικά.

Μια διαφορετική διάλεξη

■ Απεβίωσε ανήμερα του Πάσχα ο γνωστός βρετανός συγγραφέας Τζέιμς Μπάλαρντ έπειτα από μακρά ασθένεια. Γνωστότερα έργα του, το «Αυτοκρατορία του Ηλιου», το οποίο έγινε ταινία από τον Στίβεν Σπίλμπεργκ, καθώς και το τολμηρό «Crash», που μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Ντέιβιντ Κρόνεμπεργκ.
■ Αγαπημένη ατάκα του: «Η μυθοπλασία υπάρχει εκεί έξω… Αυτό που πρέπει πια να κάνει ο συγγραφέας είναι να εφεύρει την πραγματικότητα».
■ Η αγαπητή στο ελληνικό κοινό συγγραφέας του ευπώλητου «Υ.Σ. Σ’ αγαπώ» Cecilia Ahern, θα βρεθεί στην Ελλάδα για λίγες μέρες για την προώθηση του καινούργιου τους βιβλίου «Θα σε βρω ξανά» (Διόπτρα). Την Τετάρτη, 6 Μαΐου, στις 19.00, θα υπογράφει αντίτυπα στο Βιβλιοπωλείο Παπασωτηρίου.
■ Τα βιβλιοπωλεία Ελευθερουδάκη, από την άλλη, είχαν μια διαφορετική ιδέα, την οποία και έβαλαν μπροστά εδώ και λίγες μέρες. Συγκεκριμένα, από την Πέμπτη, στις 23 Απριλίου, την Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου, στα τρία βιβλιοπωλεία της αλυσίδας –Πανεπιστημίου 17, Κηφισίας 268 και στο Golden Hall– υπάρχουν βιβλία-τετράδια στα οποία έχει ξεκινήσει να γράφεται μια ιστορία. Καλούν λοιπόν τους αναγνώστες-πελάτες τους να την συνεχίσουν... Και στο τέλος, αν η ιστορία είναι καλή, θα γίνει κανονικό βιβλίο.
■ Μεγάλο σουξέ έχει κάνει στην Ισπανία ο Γιώργος Ζαρκαδάκης. Το μυθιστόρημά του «Το πέρασμα» (Καστανιώτης) είναι εδώ και μερικές εβδομάδες στις λίστες με τα ευπώλητα.
■ Να που, ένα εδώ, ένα εκεί, τα ελληνικά βιβλία βρίσκουν το δρόμο τους προς τα έξω. Δεδομένου του ελάχιστου έως ανύπαρκτου ενδιαφέροντος των ξένων για την ελληνική λογοτεχνία, ειδικά όταν δεν είναι φολκλόρ, αυτό κάτι σημαίνει για το επίπεδο της παραγωγής μας – κι ας γκρινιάζουμε μεταξύ μας.
■ Κυκλοφόρησε και στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Πατάκη η βιογραφία του Ράντυ Πάους, με τίτλο «Η τελευταία διάλεξη». Είναι νούμερο ένα στη λίστα με τα μπεστ σέλλερ των New York Times, βρίσκεται στις αντίστοιχες λίστες του Publishers Weekly για πολλούς μήνες και μεταφράζεται σε περισσότερες από 35 γλώσσες. Για να δούμε τι ψάρια θα πιάσει στην ιδιότυπη ελληνική αγορά.
■ Το βιβλίο προέκυψε πάντως από μια αληθινή διάλεξη, που ήταν και η τελευταία του καθηγητή πληροφορικής Πάους, στο Carnegie Mellon University, τον Σεπτέμβριο του 2007, κι ενώ γνώριζε ότι πάσχει από ανίατη μορφή καρκίνου.
■ Ο τίτλος της ήταν «Κάνοντας πραγματικότητα τα όνειρα της παιδικής ηλικίας», κι αποτελεί μια συμπύκνωση γνώσης και εμπειρίας, δοσμένα με λόγο προφορικό και ζωντανό, γεμάτη από αισιοδοξία και διάθεση για ζωή. Ενάμιση χρόνο μετά, τον Ιούλιο του 2008, ο Πάους πράγματι άφησε την τελευταία του πνοή.
■ Δεν πρόλαβε καλά καλά να συγκροτηθεί το νέο συμβούλιο της Εταιρείας Συγγραφέων κι ήρθε η πρώτη παραίτηση. Ο Πέτρος Τατσόπουλος, ο οποίος σημειωτέον είχε εκλεγεί οριακά στην έβδομη θέση, στερώντας την από τον αμέσως επόμενο σε ψήφους Βασίλη Βασιλικό, υπέβαλε την Τετάρτη που μας πέρασε την παραίτησή του «για προσωπικούς λόγους». Ζητάει συγγνώμη για την αναστάτωση που προκαλεί, κι είναι σίγουρος ότι το κενό που αφήνει θα αναπληρωθεί επάξια.
■ Επειδή είναι μάλλον απίθανο να δεχθεί ο Βασιλικός να είναι απλό μέλος σε ένα συμβούλιο στο οποίο έχει στο πρόσφατο παρελθόν προεδρεύσει δις, τη θέση θα πάρει κατά πάσα πιθανότητα η μεταφράστρια Κλαίτη Σωτηριάδου.
■ Τώρα, θα πείτε, τι σας ενδιαφέρουν εσάς όλα αυτά; Ο συνδικαλισμός των συγγραφέων και οι μεταξύ τους ίντριγγες; Μα για... εκπαιδευτικούς λόγους. Καλό είναι να γνωρίζετε ότι και οι συγγραφείς, καίτοι κατά τεκμήριο «πνευματικοί άνθρωποι» –οι οποίοι, σημειωτέον, σε πρόσφατη δημοσκόπηση συγκέντρωσαν τα μεγαλύτερα ποσοστά εμπιστοσύνης των πολιτών– έχουμε τις αδυναμίες μας. Ενίοτε, και τις μικρότητές μας.

50 χρόνια χωρίς τον Τριανταφυλλίδη

■ Πενήντα χρόνια κλείνουν φέτος από το θάνατο του σημαντικότερου ίσως Έλληνα γλωσσολόγου και λεξικογράφου Μανόλη Τριανταφυλλίδη (1883 – 1959). Σημαντικότερη κληρονομιά του, εκτός από το ανεκτίμητο έργο του, στα θεμέλια του οποίου βασίζεται ακόμη και σήμερα η γραμματική και η διδασκαλία της νεοελληνικής γλώσσας, το ομώνυμο Ίδρυμα.
■ Το Ίδρυμα Μανόλη Τριανταφυλλίδη έχει την έδρα του στη Θεσσαλονίκη, στο Ινστιτούτο Νεοελληνικών Σπουδών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. Είναι νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου, και λειτουργεί με ίδια κεφάλαια, που αντλούνται στο μεγαλύτερο μέρος του από την εκμετάλλευση των ακινήτων που του κληροδότησε ο Τριανταφυλλίδης. Το κράτος, μέσω του Υπουργείου Παιδείας, συμβάλει στο έργο του Ινστιτούτου, συνήθως με την μετάταξη κάποιων υπαλλήλων.
■ Η προσφορά του Ιδρύματος, τα πενήντα αυτά χρόνια είναι πραγματικά ανεκτίμητη. Η πιο πρόσφατη, το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής, βασικό λεξικό αναφοράς για διορθωτές, επιμελητές, αλλά και οιονδήποτε θέλει να έχει σπίτι του ένα έγκυρο και χρηστικό εγχειρίδιο. Τούτο λεχθέντος, οι άνθρωποι που αγαπούν τη γλώσσα δεν αρκούνται σε ένα και μόνο λεξικό.
■ Ωστόσο, το λεξικό είναι μονάχα μία από τις πολύτιμες εκδόσεις του: Το Ίδρυμα έχει να παρουσιάσει πλούσιο εκδοτικό και ερευνητικό έργο, κυρίως στους τομείς της μελέτης της ελληνικής γλώσσας και της διδασκαλίας της, της γλωσσολογίας και της νεοελληνικής φιλολογίας, καθώς και στη μελέτη της Αρχαίας Γραμματείας.
■ Σημαντικό είναι ωστόσο το έργο του Ιδρύματος, σε αγαστή συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, σε ό,τι αφορά τη χρήση των τεχνολογιών στη λεξικογραφία και στη μελέτη της γλώσσας. Καταρχάς, το ίδιο το Λεξικό φιλοξενείται από το ΚΕΓ ψηφιοποιημένο, οπότε οι χρήστες του διαδικτύου έχουν στη διάθεσή τους, με ένα μόνο κλικ, όπως λέμε, ολόκληρο το λεξικό, και μάλιστα με την χρηστικότητα και την ευκολία που προσφέρει το μέσο.
■ Εν προόδω βρίσκεται ωστόσο ένα ακόμη ιδιαίτερα κρίσιμο έργο, ο «αυτόματος διορθωτής» ελληνικής γλώσσας που θα συνεργάζεται με τα γνωστά προγράμματα χειρισμού κειμένων (word, κ.λπ), δίνοντας επιτέλους στους Έλληνες χρήστες υπολογιστή ένα αξιόπιστο εργαλείο διόρθωσης και αναφοράς.
■ Ο χώρος δεν φτάνει για να καλυφτούν έστω και ακροθιγώς οι εκδοτικές και λεξικογραφικές δραστηριότητες του Ιδρύματος, ο πλούτος και το εύρος των οποίων συχνά δεν φτάνουν στο ευρύ κοινό. Ο Γιώργος Παπαναστασίου, διευθυντής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών κι επίκουρος καθηγητής Γλωσσολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ, φαίνεται να έχει πλήρη συνείδηση των διακυβευμάτων της σύγχρονης εποχής, κι έχουμε την εντύπωση ότι οι δράσεις του Ινστιτούτου θα μας απασχολούν όλο και συχνότερα στο μέλλον. Αρχής γενομένης από τις επετειακές εκδηλώσεις που θα πραγματοποιηθούν τον Οκτώβρη στη Θεσσαλονίκη.
■ Ας κλείσουμε αυτή τη σύντομη αναφορά στο έργο του Τριανταφυλλίδη με τα λόγια του πεζογράφου Ηλία Βενέζη: «[…] Η οφειλή της γενεάς της δικής μου στον Μανόλη Τριανταφυλλίδη είναι ανυπολόγιστη. Σε μια περίοδο αναρχίας του δημοτικισμού, όταν ανυπόμονοι να δώσουμε ένα έργο στη λογοτεχνία μας, αναζητούσαμε τον κανόνα, την πειθαρχία μιας γραμματικής που δεν υπήρχε, ο Μανόλης Τρανταφυλλίδης μάς παραστάθηκε, μας έδωσε τη γραμματική που ζητούσαμε, βοήθησε να φύγουμε απ’ το μάταιο αγώνα των λέξεων και να πάμε στο ουσιώδες της λογοτεχνίας: στην αναζήτηση του ύφους.» (Νέα Εστία, 1959)

Ιδού η Ρόδος...

■ Βρεθήκαμε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στη Ρόδο, καλεσμένοι του Δήμου Ροδίων και ειδικότερα του Διεθνούς Κέντρου Συγγραφέων και Μεταφραστών Ρόδου, ενός θεσμού που μετράει ήδη 13 χρόνια δράσης και προσφοράς.
■ Στην ημερίδα που πραγματοποιήθηκε το Σάββατο, με θέμα «Τύπος και Βιβλίο», συμμετείχαν δημοσιογράφοι από σχεδόν όλες τις μεγάλες αθηναϊκές εφημερίδες, αλλά και συνάδελφοι από τη Ρόδο και το εξωτερικό. Μεταξύ των θεμάτων που συζητήθηκαν ήταν ο τρόπος παρουσίασης του βιβλίου στον Τύπο, η επιρροή που ασκούν οι εκδότες και η διαφημιστική αγορά, ο κομβικός ρόλος των εφημερίδων στην ενίσχυση της βιβλιοφιλίας και της αναγνωσιμότητας.
■ Το Διεθνές Κέντρο Συγγραφέων και Μεταφραστών είναι –μαζί με τον Σπίτι της Λογοτεχνίας στο χωριό Λεύκες της Πάρου– ο σημαντικότερος σχετικός θεσμός σε επίπεδο τοπικής αυτοδιοίκησης. Το Κέντρο διαθέτει χώρο όπου στεγάζονται οι υπηρεσίες του, καθώς και χώρο με δυνατότητα φιλοξενίας επτά ατόμων, κοντά στο κέντρο της Ρόδου με επιβλητική θέα στη θάλασσα. Δικαίωμα παραμονής έχουν Έλληνες και αλλοδαποί, με τους αλλοδαπούς να αποτελούν μέχρι σήμερα τους συχνότερους επισκέπτες.
■ Παράλληλα, οργανώνει δράσεις, ομιλίες, εκδηλώσεις, εργαστήρια δημιουργικής γραφής, αλλά και εκδίδει περιοδικό και βιβλία. Ιδιαίτερη μνεία αξίζει να γίνει στον σημερινό πρόεδρο του Κέντρου, καθηγητή στο πανεπιστήμιο Αιγαίου, Αναστάσιο Κοντάκο, ο οποίος φαίνεται να έχει ξεκάθαρο όραμα για την πορεία του θεσμού στο μέλλον, σε συνδυασμό με τη σπάνια για ανθρώπους που αναλαμβάνουν διοίκηση ευρυμάθεια και διάθεση προσφοράς.
■ Ωστόσο, θα ήταν άδικο αν δεν σημειώναμε ότι τίποτε από τα παραπάνω δεν ήταν δυνατό χωρίς τη συγκατάθεση και τη συνδρομή του Δημάρχου Ροδίων Χατζή Χατζηευθυμίου. Στις μέρες μας, χρειάζεται σθένος για να επενδύεις (και οικονομικά) σε δράσεις και θεσμούς με μακροχρόνιο ορίζοντα.
■ Ο Πέτρος Τατσόπουλος έγινε πρόσφατα μπαμπάς για δεύτερη φορά (ο γιος του είναι ήδη σε ηλικία ρίψης μολότοφ). Εμπνευσμένος προφανώς από τα πάθη και τις χαρές της πατρότητας, έγραψε το πρώτο του παιδικό βιβλίο, με τίτλο «Ο Σίσυφος στο μπαλκόνι» (Μεταίχμιο).
■ Ο Σίσυφος είναι γάτος, άτακτος και πονηρός, και φοράει κόκκινο κασκόλ. Επιπλέον, παρότι μεσήλικας όπως κι ο συγγραφέας, διατηρεί χαριτωμένη αφέλεια κι ενστικτώδη καχυποψία προς τους σκύλους. Εκτός από το μπαλκόνι, συχνάζει πλέον και στα βιβλιοπωλεία.
■ Οι εκδόσεις «Ελληνικά Γράμματα» και ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του Αμερικάνικου Κολλεγίου Ελλάδος (Pierce College) διοργανώνουν εκδήλωση με θέμα «Η Διδασκαλία της λογοτεχνίας στην εκπαίδευση και ο ρόλος της στη σχέση των νέων με το βιβλίο». Θα μιλήσουν οι Γιώργης Γιατρομανωλάκης, Γιάννης Παρίσης, Παναγιώτης Βασιλόπουλος και Αιμιλία Καραλή. Τη Δευτέρα, στις 19.00, στο θέατρο του Κολλεγίου Pierce, Γραβιάς 6, Αγία Παρασκευή.
■ Οι Εκδόσεις Παπαζήση παρουσιάζουν το βιβλίο του Niyazi Kizil Yurek «Οι Τουρκοκύπριοι, η Τουρκία και το Κυπριακό». Θα μιλήσουν οι Αλέξης Ηρακλείδης, Σία Αναγνωστοπούλου και Τάκης Χατζηδημητρίου. Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Μιχάλης Μορώνης. Την Πέμπτη, στις 12.30, στο Βιβλιοπωλείο Ιανός, Σταδίου 24.
■ Το Ινστιτούτο Δημοκρατίας «Κωνσταντίνος Καραμανλής» και οι εκδόσεις Καστανιώτη παρουσιάζουν το σημαντικό βιβλίο του Φρίντιχ Α. Ζάγεκ «Το σύνταγμα της ελευθερίας». Θα μιλήσουν οι Μαριέττα Γιαννάκου, Γεράσιμος Αρσένης, Δημήτρης Ποταμιάνος, Αριστείδης Χατζής, Γιώργος Άρχοντας. Tον συντονισμό θα κάνει ο Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος. Αύριο, Δευτέρα, στις 18.00, στην αίθουσα του Παλαιού Xρηματιστηρίου Aθηνών, στη Σοφοκλέους.

Οι Γιάλομ στην Αθήνα

■ Οι Γιάλομ επιτίθενται! Με την ευκαιρία της ομιλίας του γνωστού ψυχοθεραπευτή και συγγραφέα στο Μέγαρο Μουσικής μεθαύριο, στην Αθήνα θα βρεθεί και η γυναίκα του, Μέριλυν, επίσης ερευνήτρια και συγγραφέας.
■ Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή: Διάλεξη με θέμα «Με το βλέμμα στον ήλιο: ξεπερνώντας τον τρόμο του θανάτου», βασισμένη στο υλικό του τελευταίου του βιβλίου «Στον κήπο του Επίκουρου» (Άγρα), θα δώσει την Τρίτη, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Megaron Plus, ο Ίρβιν Γιάλομ. Είσοδος ελεύθερη, με δελτία προτεραιότητας.


■ Την διάλεξη θα προλογίσει ο επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γιάννης Ζέρβας, εκ των μεταφραστών, μαζί με την Ευαγγελία Ανδριτσάνου, όλων των βιβλίων του Γιάλομ στα ελληνικά.
■ Μια μέρα νωρίτερα, σε ταπεινότερο χώρο, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση αφιερωμένη στην Μέριλυν Γιάλομ, με αφορμή την έκδοση δύο βιβλίων της στην Ελλάδα. Πρόκειται για τα «Η γέννηση της βασίλισσας του σκακιού», που βγήκε πριν κάνα χρόνο περίπου, και του «Ο καιρός των καταιγίδων – Η Γαλλική Επανάσταση στη μνήμη των γυναικών», το οποίο μόλις κυκλοφόρησε. Θα προλογίσουν οι Χρυσή Ιγγλέση και Δήμητρα Τζανάκη. Στις 20.00, στη Στοά του Βιβλίου.
■ Δεν ανήκουμε σε εκείνους που σνομπάρουν τον Ίρβιν Γιάλομ. Τα βιβλία του είναι καλογραμμένα και χρήσιμα αναγνώσματα, κι έχει βοηθήσει αρκετά ώστε να αποκτήσουν οι ιδέες γύρω από την ψυχανάλυση και τις πρακτικές της ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό στη χώρα μας. Τα βιβλία του δεν εκχυδαΐζουν το θέμα τους, ούτε κι εκβιάζουν το συναίσθημα του αναγνώστη. Αυτά τα διευκρινιστικά, για όσους νομίζουν –χωρίς, βέβαια, να τον έχουν διαβάσει– ότι ο Γιάλομ είναι ένας Πάολο Κοέλιο των Ψι.
■ Πέραν τούτων, έχουμε κι έναν άλλο λόγο, όχι λιγότερο σημαντικό, που χαιρόμαστε με την επιτυχία του στη χώρα μας: Η καλή πορεία των βιβλίων του έχει δώσει στις εξαιρετικές εκδόσεις Άγρα, που τον εκδίδουν κι αυτόν και τη γυναίκα του κατ’ αποκλειστικότητα, αέρα στα πανιά τους. Έτσι, για κάθε Γιάλομ που πουλιέται, βγαίνει στην κυκλοφορία ένας Πετράρχης, ένας Sebald, ένας Γιάννης Ρίτσος, κι ένα σωρό άλλα θαυμάσια και όχι ιδιαίτερα εμπορεύσιμα βιβλία.
■ Το καινούργιο μυθιστόρημα του Δημήτρη Στεφανάκη «Συλλαβίζοντας το καλοκαίρι» (Πατάκης) παρουσιάζεται την Παρασκευή, στη Σταδίου. Με το συγγραφέα συνομιλεί η δημοσιογράφος Εριφύλη Μαρωνίτη. Αποσπάσματα διαβάζουν οι ηθοποιοί Περικλής Λιανός και Όλγα Νικολαΐδου. Στις 21.00, στο βιβλιοπωλείο IANOS.
■ Στον κινηματογράφο μεταφέρεται το τελευταίο μυθιστόρημα της Ευγενίας Φακίνου «Για να δει τη θάλασσα» (Καστανιώτης). Έπειτα από την πολύ καλή πορεία του στα βιβλιοπωλεία, η περιπέτεια της γυναίκας που προσπαθεί να ξαναβρεί τον εαυτό της μέσα από τις οσμές και τις γεύσεις ενός ταπεινού μαγειρείου στον Κολωνό γίνονται υλικό στα χέρια της γνωστής σκηνοθέτριας Αγγελική Αντωνίου.
■ Η Αγγελική Αντωνίου έχει γυρίσει έξι ταινίες μεγάλου μήκους. Η τελευταία της ταινία «Eduart συμμετείχε σε πάνω από 40 διεθνή φεστιβάλ και απέσπασε συνολικά 18 βραβεία.
■ Αφιερωμένη στον ποιητή Γιώργο Σαραντάρη είναι η νέα «Οδός Πανός» του Γιώργου Χρονά. Μπόνους του τεύχους ένα cd με την Καροφυλιά Καραμπέτη να επιλέγει και να διαβάζει ποιήματά του. Plus ένα τραγούδι από τον Ηλία Λιούγκο.
■ Το «Post Media», διμηνιαία έκδοση με πρωτότυπο layout και την ιδιαιτερότητα να μην δέχεται καθόλου διαφημίσεις στις σελίδες της, έκανε το δεύτερο βήμα της. Εκδότης, ο Νίκος Χατζόπουλος, των εκδόσεων «Οξύ», και διευθυντής ο «δικός μας» Μανώλης Ανδριωτάκης. Αφιέρωμα τεύχους: «Το σκάνδαλο των διαφημιστικών πινακίδων». Τιμή τεύχους, 9 ευρώ.
■ Το να βγαίνει, στην εποχή μας, ένα περιοδικό κόβοντας εξαρχής τον ομφάλιο λώρο που συνδέει τα έντυπα με τη διαφημιστική αγορά είναι σε κάθε περίπτωση ακραία ιδέα. Καλή ή κακή, ο χρόνος θα δείξει, αφού σκοπός κάθε εντύπου είναι, καταρχάς, να επιβιώσει. Εμείς ευχόμαστε –εννοείται– μακροημέρευση.

«Ψηφίδες άτακτης σκέψης»

■ Ο Δεκέμβρης που μας πέρασε δεν τελειώνει εύκολα. Κι όχι μόνο λόγω των γνωστών «ατάκτων» που συνεχίζουν την εξέγερσή τους, όπως την κατανοούν αυτοί, μα κυρίως λόγω του πρωτοφανούς πλούτου σκέψης και ανάλυσης που πυροδότησε.
■ Στο νέο τεύχος του περιοδικού «Σύγχρονα θέματα», μιας έκδοσης «επιστημονικού προβληματισμού και παιδείας» που εκδίδουν οι πανεπιστημιακοί Νίκος Αλιβιζάτος, Γρηγόρης Ανανιάδης και Στέφανος Πεσμαζόγλου, διαβάζουμε τον πολύ ενδιαφέροντα «φάκελο» που τιτλοφορείται «#griots», με υπότιτλο «Ψηφίδες άτακτης σκέψης».
■ «Ας ακούσουμε την εποχή μας μέσα από την ετεροφωνία και την κακοφωνία της αντί να της στρέψουμε τα νώτα… Ας αξιοποιήσουμε τη διαταρακτική της δύναμη ως πηγή ανανέωσης της δικής μας σκέψης, μια ανανέωση που επιβάλλεται ως προϋπόθεση κατανόησης των βαθιών πολιτισμικών και κοινωνικών διεργασιών».
■ Διαφωνεί κανείς;
■ Η ιδιαιτερότητα της προσέγγισης έχει να κάνει με την προσπάθεια να καταγραφούν τα πολλαπλά ίχνη των γεγονότων του Δεκέμβρη στο διαδίκτυο. Τόσο μέσα από τα πολυάριθμα blogs, ειδησεογραφικά και άλλα, που «αναμετέδιδαν» σχεδόν σε πραγματικό χρόνο πολλά από τα τεκταινόμενα στο κέντρο της Αθήνας, αλλά και από τους διαλόγους επισκεπτών των ιστοσελίδων τω free press περιοδικών.
■ Ειδικό κεφάλαιο αφιερώνεται στον τρόπο με τον οποίο καλύφτηκαν τα γεγονότα από τα λεγόμενα πατριωτικά blog – στο διαδίκτυο ευδοκιμούν ουκ ολίγα από αυτά, λειτουργώντας ως ο αντίπαλος πόλος στα πολυάριθμα αναρχοεναλλακτικά δίκτυα.
■ Στις τελευταίες σελίδες του περιοδικού μπορεί να διαβάσει κανείς κείμενα και αναλύσεις από γνωστούς ακαδημαϊκούς –Χρήστος Λυριντζής, Γιάννης Παπαθεοδώρου, Δημήτρης Χριστόπουλος, κ.ά.–, τόσο για «τα δεκεμβριανά», όσο και για πιο ειδικά ζητήματα που ανακύπτουν τελευταία με μεγάλη ένταση, όπως το πανεπιστημιακό άσυλο.
■ Δεν ξέρουμε πότε συντάχτηκε το τεύχος, ούτε πόσο κοντά στο Δεκέμβρη ή στις μέρες μας γράφτηκαν τα κείμενα. Πάντως, ορισμένα μοιάζουν να μην έχουν λάβει ιδιαίτερα υπόψη τους ούτε τη μαζική νέα εμφάνιση μιας υστερικής και δίχως ιδεολογικό υπόβαθρο τρομοκρατίας, ούτε και τις πολλαπλασιαζόμενες καταδρομικές επιδρομές στο κέντρο της Αθήνας και αλλού.
■ Αντιγράφουμε από το διαυγές και ιδιαίτερα τολμηρό κείμενο «Αθέατος Δεκέμβρης» του Γιάννη Παπαθεοδώρου: «Η τυφλή και ανεξέλεγκτη βία του Δεκέμβρη ήταν η πιο επιτυχημένη υπερπαραγωγή της νεοφιλελεύθερης διαπαιδαγώγησης των νέων πολιτικών υποκειμένων. […] Αυτό το νεολαιίστικο υποσύνολο που τραυλίζει αριστερίστικα συνθήματα και λειτουργεί ως "α-κοινωνικό παρακράτος" είναι ένας νέος ιδεολογικός αντίπαλος. Ένας αντίπαλος που φέρει εμπράκτως, στη συμπεριφορά του, τις εγγραφές του πιο άγριου, του πιο ανορθολογικού ατομισμού.»
■ Αφιερωμένη στον ποιητή Γιώργο Σαραντάρη η νέα «Οδός Πανός». Μπόνους του τεύχους cd με την Καροφυλιά Καραμπέτη να επιλέγει και να διαβάζει ποιήματα του αγαπημένου ποιητή. Plus ένα τραγούδι από τον Ηλία Λιούγκο.
■ Νέο περιοδικό από τον «δαιμόνιο» Ντίνο Σιώτη. Το «Poetix» θα βγαίνει με τη στήριξη των εκδόσεων Gutenberg, οι οποίες τελευταία, με τη δραστηριοποίηση και του γιου του Γιώργου Δαρδανού, του Κώστα, ξανοίγονται σε ποικίλα πεδία της ποιοτικής λογοτεχνίας. Μερικά από τα ονόματα που συμμετέχουν στο πρώτο τεύχους του «Poetix»: Νάνος Βαλαωρίτης, Γιάννης Βαρβέρης, Νατάσα Χατζιδάκι, Γιάννης Ευσταθιάδης.
■ Παράλληλα, τα «(δε)κατα», το έτερο περιοδικό για την ποίηση που εκδίδει ο Σιώτης, έφτασε αισίως στο 17ο τεύχος. Με θαυμάσιο εξώφυλλο, οικολογιών ευαισθησιών. Να τα κατοστήσει!
■ Υποψήφιες για βραβείο είναι οι εκδόσεις Πατάκη, αλλά αυτή τη φορά όχι για κάποιο από τα βιβλία τους. Ο λόγος για το νέο τους κτίριο στην Πειραιώς, της αρχιτέκτονα Αλεξάνδρα Καλλίρη, το οποίο είναι υποψήφιο για το Ευρωπαϊκό Βραβείο Αρχιτεκτονικής Mies van der Rohe 2009 και για το Ελληνικό Βραβείο Αρχιτεκτονικής 2008 του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής.
■ Σε ό,τι αφορά τα εκδοτικά, 377 βιβλία κυκλοφόρησαν συνολικά μες στη χρονιά από τον Πατάκη, 158 από τα οποία είναι παιδικά. Το νούμερο αυτό διατηρεί τον Πατάκη στις πρώτες θέσεις στον εκδοτικό χώρο, από άποψη μεγέθους παραγωγής. Πιο καλοπουλημένο βιβλίο του οίκου αναδεικνύεται, με 70.000 αντίτυπα, το «Όλα σου τα έμαθα μια ξέχασα μια λέξη» του Δημήτρη Μπουραντά. Πάντα τέτοια.

Ανησυχητικά ερωτήματα

■ «Τι συνέβη τον Δεκέμβριο του 2008;» Ο τίτλος του αφιερώματος της τελευταίας «Νέας Εστίας». Διανοούμενοι, δημοσιογράφοι, συγγραφείς δίνουν τη δική τους απάντηση.
■ Ξεχωρίζουμε το κείμενο του διευθυντή του περιοδικού, του Σταύρου Ζουμπουλάκη, όχι μονάχα για την ψυχραιμία και τη διεισδυτικότητα που χαρακτηρίζουν τις αναλύσεις του, αλλά κι επειδή έχοντας εργαστεί για πολλά χρόνια στην εκπαίδευση έχει βαθιά γνώση της παθογένειας του ελληνικού σχολείου.
■ Από το άρθρο του «Τέσσερεις σημειώσεις για το σχολείο», αντιγράφουμε λίγες φράσεις του Jaime Semprun: «Όταν ο οικολόγος πολίτης ισχυρίζεται ότι θέτει το πιο ενοχλητικό ερώτημα: ποιον κόσμο θα αφήσουμε στα παιδιά μας;, αποφεύγει να θέσει ένα άλλο πραγματικά ανησυχητικό ερώτημα: Σε τι είδους παιδιά θα αφήσουμε τον κόσμο;»
■ Καινούργιο τεύχος και από έτερο περιοδικό κριτικής και σκέψης, του «Κ», που διευθύνει ο Αλέξης Ζήρας σε συνεργασία με ομάδα γνωστών κριτικών και συγγραφέων. Ξεχωρίζει, λόγω του μεγέθους του και της υψηλής στόχευσης, το κείμενο του Ζήρα «Ταυτότητες και ετερότητες στην ελληνική πεζογραφία μετά το 1975».
■ Πλούσια και ιδιαίτερα ερεθιστική η καινούργια «Νέα Συντέλεια», το περιοδικό που διευθύνουν οι Νάνος Βαλαωρίτης και Ανδρέας Παγουλάτος. Στο τεύχος, ξεχωρίζει το αφιέρωμα στην οικολογία, και τα πολλά ανέκδοτα ποιήματα ορισμένων από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές.
■ Επίσης, προσφέρεται σε ξεχωριστή έκδοση ανθολογία ποιημάτων του αμερικανού ποιητή Lawrence Ferlingheti, καθώς και έξι διηγήματα τριών μεγάλων βραζιλιάνων συγγραφέων. Τέλος, την έκδοση συνοδεύει cd με κομμάτια μελοποιημένων ποιημάτων. Από τις εκδόσεις «Άγκυρα».
■ Το Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων διοργανώνει στον εκθεσιακό του χώρο έκθεση αφιερωμένη στο μεγάλο Έλληνα συνθέτη Μίκη Θεοδωράκη. Την έκθεση εγκαινίασε την Πέμπτη ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, κύριος Κάρολος Παπούλιας και θα διαρκέσει έως και το Σεπτέμβριο.


■ Παρουσίαση του τρίτομου έργου «Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στον 20ο αιώνα», μια έκδοση του ιδρύματος «Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής». Θα μιλήσουν οι Εμμανουήλ Ρούκουνας, Χρυσή Καρύδη, Kevin Featherstone. Συντονίζει ο Κωνσταντίνος Σβολόπουλος. Τετάρτη, στις 12.00, στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής.
■ Ομοίως, στο Μέγαρο της Παλαιάς Βουλής, την Πέμπτη, στις 19.00, παρουσιάζεται το λεύκωμα «Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου – Αιτωλικού». Πρόκειται για μια έκδοση του ΥΠΕΧΩΔΕ, σε συνεργασία με τον φορέα «Λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου». Θα μιλήσουν οι Ιωάννης Αναγνωστόπουλος, Ιωάννης Γεροθανάσης, Αθανάσιος Παλιούρας, Χάρης Κοκκώσης.
■ Επίσης, παρουσιάζεται το βιβλίο του συγγραφέα-δημοσιογράφου Γιώργου Δουατζή «Μην φεύγετε, κύριε Ευχέτη» (Λιβάνης). Θα μιλήσουν οι Κώστας Γεωργουσόπουλος, Νίκος Κουτσιανάς, Νίκος Κωνσταντόπουλος, Απόστολος Μπενάτσης και Κώστας Σκανδαλίδης. Παρασκευή, στις 18.00, στο βιβλιοπωλείο «Ιανός».
■ Τις επόμενες μέρες κυκλοφορεί το νέο βιβλίο της Τατιάνας Αβέρωφ «Θράσος» (Κέδρος). Το ημερολόγιο ενός εφήβου που επιχειρεί τη μεγάλη του έξοδο στη ζωή. Στην παρουσίασή του θα μιλήσουν οι συγγραφείς Λένα Διβάνη και Κώστας Κατσουλάρης. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο Νέστωρ Κοψιδάς. Την Τετάρτη, στις 20.00, στη Στοά του Βιβλίου.
■ Ο Πέτρος Μάρκαρης θα βρίσκεται την επόμενη Κυριακή στο «Τρένο στο Ρουφ» της Τατιάνας Λύγαρη, για να συνομιλήσει με αναγνώστες του. Οι ενδιαφερόμενοι κλείστε τις θέσεις σας εγκαίρως.
■ Η μελέτη της Βασιλικής Δημητριάδου «Η Άκρα Δεξιά και οι συνέπειες της συναίνεσης» (Καστανιώτης) παρουσιάζεται στο Κέντρο Λόγου και Τέχνης των εκδόσεων Καστανιώτη, στη Θεμιστοκλέους. Θα μιλήσουν οι Νίκος Δεμερτζής, Ηλίας Νικολακόπουλος και Νίκος Τζαβάρας.
■ Κείμενο συμπαράστασης στην Κωνσταντίνα Κούνεβα δημοσιεύτηκε πριν από λίγες εβδομάδες στη «Λιμπερασιόν» με πρωτοβουλία του ψυχαναλυτικού περιοδικού «αληthεια» (Πατάκης). Πράξη συμπαράστασης απέναντι σε μια «στυγερή απόπειρα δολοφονίας [η οποία] εγκαλεί την ευαισθησία και τη δημοκρατική ευθύνη κάθε πολίτη.»
■ Αλλά και το περιοδικό ιστορικού προβληματισμού «Historein» διοργανώνει σχετική εκδήλωση με τίτλο «Από την αφάνεια της επισφαλούς "γυναικείας εργασίας"». Αύριο Δευτέρα, στις 18.30, στο Αμφιθέατρο «Ντε Κύρικο» της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών.

Εντελώς άγνωστος

■ Δύο σημαντικά βιβλία για την κατανόηση του σταλινικού καθεστώτος κυκλοφόρησαν πρόσφατα από τις εκδόσεις Πάπυρος. Πρόκειται για το περίφημο «Αρχιπέλαγος Γκουλάγκ» του νομπελίστα Αλεξάντρ Σολζενίτσιν και για το επίσης περίφημο «Μια ημέρα του Ιβάν Ντενίσοβιτς», του ιδίου.
■ Το δεύτερο συνοδεύεται από το κείμενο της ομιλίας του συγγραφέα τη βραδιά της απονομής του Νόμπελ. Και τα δύο μαζί προσφέρονται για δώρο, ειδικά για όσους πιστεύουν ακόμη ότι «γκουλάγκ» είναι καυτερή ρωσική σπεσιαλιτέ.
■ Μια ακόμη σημαντική έκδοση, αυτή τη φορά από τις εκδόσεις Μοντέρνοι Καιροί. Πρόκειται για το «Πολ Ποτ – Η ανατομία ενός εφιάλτη» του δημοσιογράφου Philip Short, μια μελέτη 700 σελίδων σχετικά με τη χειρότερη δικτατορία που γνώρισε ο πλανήτης τον 20ο αιώνα.
■ Στην Καμπότζη των Ερυθρών Χμερ, ανάμεσα στα 1975 και 1979, εξοντωθήκαν 2.000.000 καμποτζιανοί. Νούμερο συγκλονιστικό, αν λάβει κανείς υπόψη ότι η χώρα δεν βρισκόταν σε πόλεμο, ούτε καν σε εμφύλιο.
■ Καμιά φορά, απ’ ό,τι φαίνεται, το μόνο που χρειάζεται είναι ακλόνητη πίστη σε μια ανόητη ιδέα: «Αρκεί ένα εκατομμύριο καλοί επαναστάτες για να οικοδομήσουμε τη χώρα μας. Δεν χρειαζόμαστε του υπόλοιπους. Προτιμάμε να σκοτώσουμε δέκα αθώους παρά να αφήσουμε ζωντανό έναν εχθρό», διακήρυτταν οι Χμερ.
■ Ο Πολ Ποτ, αντίθετα από τον Στάλιν, δεν έχει αφήσει σημαντική ιδεολογική παρακαταθήκη. Ίσως στο επόμενο συνέδριό τους οι σύντροφοι του Περισσού βρουν έναν καλό λόγο και για τον φεγγαροπρόσωπο ηγέτη από την Καμπότζη.
■ Την ετήσια εκδήλωσή της διοργανώνει η Εταιρεία Συγγραφέων στο νεοκλασικό κτίριο του Public (Πλ. Συντάγματος). Την Τρίτη, 10 Μαρτίου, στις 19.30.
■ Στην εκδήλωση, μεταξύ άλλων, θα απονεμηθεί το βραβείο της Εταιρείας (βραβείο «Διδώ Σωτηρίου») στον σημαντικό κριτικό και θεωρητικό της λογοτεχνίας Δημήτρη Ραυτόπουλο.
■ Ο Δ. Ραυτόπουλος γεννήθηκε στον Πειραιά το 1924. Συμμετείχε στην Αντίσταση και τραυματίστηκε βαριά κατά τα Δεκεμβριανά. Μετείχε στην ιδρυτική ομάδα και στη συντακτική επιτροπή του ιστορικού περιοδικού «Επιθεώρηση Τέχνης» (1954-1967).
■ Υπήρξε συντάκτης στο Λεξικό Κυρίων Ονομάτων του Pétit Robert κι έγραψε περίπου χίλια λήμματα για την Ελλάδα, την ιστορία και τον πολιτισμό της, ενώ πέρυσι ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.
■ Σημαντικότερα έργα του, «Τέχνη και εξουσία» (Καστανιώτης), «Άρης Αλεξάνδρου, ο εξόριστος» (εκδ. Σοκόλη - Κρατικό βραβείο δοκιμίου-κριτικής) και «Αναθεώρηση Τέχνης - Η Επιθεώρηση Τέχνης και οι άνθρωποί της» (εκδ. Σοκόλη).
■ Παρουσίαση του βιβλίου «Η μαρτυρική νήσος κύναιδος» του Δημήτρη Τζουμάκα και της ποιητικής συλλογής «Χωρίσεμεις» του Δημήτρη Αθηνάκη. Και τα δύο από τις εκδόσεις «Κοινωνία των (δε)κάτων». Την Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2009, στις 18.00. Στον Ιανό.
■ Κυκλοφορεί, αρχές Απρίλη, το δεύτερο μέρος της αυτοβιογραφικής τριλογίας του Κωνσταντίνου Τζούμα «Ως εκ θαύματος». Τίτλος του δεύτερου μέρους «Complete unknown», δάνειο από τους στίχους του περίφημου «Like a rolling stone» του Μπομπ Ντίλαν, το τραγούδι-σάουντρακ της τριλογίας.


■ How does it feel;
■ Στιγμιότυπο: Σε καφέ στα Εξάρχεια, πρωί. Τρεις-τέσσερις ένστολοι περνούν απέξω, προφανώς κάνουν περιπολία. Στο διπλανό τραπέζι, δύο τριαντάρηδες, μπουφάν μηχανής, στυλ εναλλακτικό. Σχολιάζει ο ένας: «Καλώς τις "κοπέλες”». Γελάει ο άλλος.
■ Οι αστυνομικοί στέκονται απέξω, κοιτάξουν εξεταστικά προς τους λιγοστούς θαμώνες. Ένταση στην ατμόσφαιρα. «Κάποιος ξέχασε τα κλειδιά του πάνω στο μηχανάκι», λέει ένας από αυτούς. Ο νεαρός από το διπλανό τραπέζι –αυτός που πριν τους χαρακτήρισε «κοπέλες»– πετάγεται και βγαίνει έξω ασθμαίνοντας. Εκείνος ήταν ο… αφηρημένος. Δεν πρόσεξα αν ψέλλισε ευχαριστώ, ή κάτι τέτοιο.
■ Συμπέρασμα; Τίποτε ιδιαίτερο. Απλώς σκέφτηκα πώς θα ήταν η καθημερινότητά μας αν οι αστυνομικοί, με μικρές κινήσεις αβρότητας, κάνοντας δηλαδή ολοκληρωμένα τη δουλειά τους, κατάφερναν να «υπονομεύσουν» τα στερεότυπα με τα οποία έχουν τραφεί γενιές ολόκληρες. Κι όχι μονάχα στα Εξάρχεια.

Χορτοφάγα ζόμπι

■ Το εκδοτικό τους πλάνο για το 2009 παρουσίασαν πριν λίγες μέρες τα «Ελληνικά Γράμματα» στο Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών & Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη. Στη λογοτεχνία, ξεχωρίζουν τα καινούργια βιβλία των Γιάννη Ξανθούλη και Κώστα Μουρσελά, η συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Σκαμπαρδώνη και το νέο μυθιστόρημα του Γιώργου Μανιώτη.
■ Θα προηγηθούν, τους δύο επόμενους μήνες, το καινούργιο μυθιστόρημα της Αργυρώς Μαντόγλου («Όλα στο μηδέν»), αλλά και βιβλία των Βασίλη Βασιλικού, Χρήστου Χαρτοματσίδη, καθώς και μεταφράσεις έργων των Πίτερ Κάρεϊ, Τζόναθαν Λέθεμ, κ.ά.
■ Περισσότερα, στην ολοκαίνουργια ιστοσελίδα τους, στη διεύθυνση www.ellinikagrammata.gr.
■ Κυκλοφόρησε το τέταρτο βιβλίο της εξαιρετικής εκπαιδευτικής σειράς «Παιδικό πανεπιστήμιο» (Εκδόσεις Κάτοπτρο) με θέμα «Εξηγώντας τα μυστήρια του σύμπαντος». Θαυμάσια εικονογράφηση, απλούστευση χωρίς απλοποιήσεις.
■ Θυμίζουμε ότι η εν λόγω σειρά των Ούλριχ Γιάνσεν και Κλάους Βέρνερ τιμήθηκε το 2005 με το βραβείο «Descartes για τη διάδοση της Επιστήμης», την ύψιστη διάκριση της Ευρωπαϊκή Ένωσης για επιστημονικά προγράμματα.
■ Μετά τον Ιανό και τον Ελευθερουδάκη και ο Παπασωτηρίου έχει ξανοιχθεί τελευταία στις εκδόσεις. Από τις πλέον ενδιαφέρουσες και επιτυχημένες, η περίφημη πραγματεία «Η τέχνη του πολέμου» του Σου Τζου. Μαζί με το «Περί πολέμου» του Κλαούζεβιτς θεωρείται το κλασικότερο εγχειρίδιο επί του θέματος.
■ «Το αποκορύφωμα της στρατιωτικής δεξιοτεχνίας είναι να υποτάξεις τον εχθρό χωρίς μάχη». Αν στη θέση της λέξης «εχθρός» βάλετε «αντικείμενο του πόθου», η πραγματεία αποδεικνύεται εξαιρετικά χρήσιμη και στην στρατηγική της σαγήνης.
■ Για όσους, τουλάχιστον, πιστεύουν ότι ο έρωτας –όταν είναι αληθινός– έχει κάτι από πόλεμο.
■ Το www.diavasame.gr είναι το πιο επιτυχημένο σάιτ με κριτικές-παρουσιάσεις βιβλίων, με τριάντα πέντε χιλιάδες επισκέψεις μηνιαίως. Βασικός εμψυχωτής του, ο Γιώργος Πιπερόπουλος. Το μυθιστόρημά του «Το πρώτο μάτι» κυκλοφορεί από την «Εμπειρία Εκδοτική» και είναι το… πρώτο του.
■ «Η διπλωματική και οικονομική παρουσία των Βενετών στην περιοχή της Άρτας κατά τον 18ο αιώνα» (εκδόσεις Αντ. Σταμούλη) είναι ο τίτλος της μελέτης του Διδάκτορα Ιστορίας και Αρχαιολογίας Ελευθέριου Λ. Βέτσιου. Τοπικού ενδιαφέροντος το πόνημα, πλην ιδιαίτερα εμπεριστατωμένο και αναλυτικό.
■ Είναι ο δεύτερος ηθοποιός (μετά τον Πίτερ Φιντς) που βραβεύτηκε με Όσκαρ μετά θάνατον. Ο Χιθ Λέτζερ είναι ήδη μύθος, κι από τον Βασίλη Κοντόπουλο μόλις κυκλοφόρησε μια σύντομη βιογραφία του συνοδευμένη με οπτικό υλικό. Από τις εκδόσεις «Σιγαρέτα».
■ «Τα σαρκοβόρα όνειρα, τα ξόρκια της μαγείας / Αποκυήματα είναι απλώς, μιας μαύρης φαντασίας. / Και δεν υπάρχουν μάγισσες και ζώα ανθρωποφάγα. / Οι κλόουν είναι φιλικοί. Τα ζόμπι; Χορτοφάγα!»
■ Από το «Αρρωστημένα μυαλά» (εκδόσεις Gemma press), μια πρωτότυπη συλλογή «τρομακτικών» και ιδιαίτερα αστείων ποιημάτων, σε μετάφραση Βασίλη Μπαμπούρη και εικονογράφηση Γιώργου Δημητρίου.
■ «Τριγύρω, από χαλκό και μάρμαρο, / έφηβοι, κόρες, ήρωες, θεοί· / στη μέση ο φοβισμένος άνθρωπος, / γυμνός μέχρι το κόκαλο, κοιτά.» Από την συλλογή «Όλα τα δειλινά του κόσμου» (Άγρα) με εξήντα ποιητικά σπαράγματα του Διονύση Καψάλη.
■ Ένα ακόμη αθησαύριστο κείμενο προστέθηκε στη σειρά «Επί τα ίχνη…» που επιμελείται ο καθηγητής Φιλολογίας Γιάννης Παπακώστας στον Πατάκη. Το «Αγριολούλουδο» του Παύλου Νιρβάνα είναι η ιστορία της εσωτερικής ζωής μιας γυναίκας καθώς οδεύει προς το τέλος της.
■ «Η ζωή της Μαρίας είναι ένας αδιάκοπος θρήνος κρυφός, μυστικός, μια εσωτερική τραγωδία βουβή, η οποία την μαραίνει και την φέρνει ταχύτατα στον τάφο.» (Φώτος Πολίτης, εφ. Πολιτεία, 1924).
■ «Τότε που ζούσε / την κοίταζε κάθε πρωί / να φοράει το πρόσωπό της / και να ξεπορτίζει.» Από την ποιητική συλλογή «Επιστροφή στην ενιαία χώρα» του Γιώργου Γ. Ψάλτη.

Άσυλο ανιάτων

■ Αλλαγή σελίδας για το μακροβιότερο ένθετο για το βιβλίο. Η «Βιβλιοθήκη», που συνοδεύει πάνω από δέκα χρόνια τώρα την Ελευθεροτυπία της Παρασκευής, περνάει σε νέα φάση, υπό τη διεύθυνση του ποιητή Γιώργου Χρονά.
■ Αρχές Μάρτη, λέγεται, θα κυκλοφορήσει το πρώτο νέο τεύχος. Ευχομάστε, εννοείται, τα καλύτερα.
■ Και μακάρι ο νέος διευθυντής να κάνει τις σελίδες του ακόμη πιο φρέσκες, πιο διαβαστερές, πιο νευρώδεις, να καταφέρει να ελκύσει περισσότερους φίλους της ανάγνωσης, χωρίς εκπτώσεις στον κριτικό λόγο, στην κριτική σκέψη.
■ Ωστόσο, σφίγγεται η καρδιά μας... Η «Βιβλιοθήκη» είναι το μοναδικό ένθετο μεγάλης εφημερίδας που δίνει στον εαυτό του την πολυτέλεια να αγνοεί τους σκληρούς νόμους της αγοράς. Είναι το μοναδικό ένθετο, κι αυτό λέει κάτι, το οποίο πολλοί από εμάς συλλέγουμε, με σκοπό να ανατρέξουμε κάποια στιγμή σε κάποιο από τα αφιερώματά του.
■ Αντιθέτως, για το κυριακάτικο «Βήμα», την εφημερίδα που πρώτη αυτή εγκαινίασε ένθετο βιβλίου, δεν ξέρει κανείς τι να σκεφτεί. Επτά ολόκληρες σελίδες αφιερωμένες στο βιβλίο, κι ελάχιστες αναφορές σε οτιδήποτε μυρίζει λογοτεχνία – ειδικότερα ελληνική.
■ Ας μου επιτραπεί εδώ μια προσωπική αναφορά: Όταν το 1997 έβγαλα το πρώτο μου βιβλίο, μια σπονδυλωτή νουβέλα, ένα κάθε άλλο παρά εύκολο ανάγνωσμα, είδα μια ολόκληρη σελίδα να αφιερώνεται στο βιβλίο μου στο κυριακάτικο «Βήμα».
■ Ακούγεται ίσως υπερβολικό, ωστόσο εκείνο το σαββατόβραδο (γιατί το έμαθα, βέβαια, και έσπευσα στην Ομόνοια) έχει μείνει μέσα μου ώς ένα από τα πιο σημαντικά της ζωής μου. Βοήθησε βέβαια και η κριτική του Ντίνου Σιώτη, που ήταν ιδιαίτερα ένθερμη...
■ Αναρωτιέμαι: Σήμερα, πόσοι πρωτοεμφανιζόμενοι συγγραφείς, ακόμη κι αν έχουν γράψει βιβλία πιο πρωτότυπα, φιλόδοξα και καλά από τη μικρή μου νουβέλα, μπορούν να ελπίζουν σε παρόμοια χαρά;
■ Σκέψεις πολυτελείας, σε καιρούς ευτελείας....
■ Τα κρούσματα βίας και αυθαιρεσίας στα Πανεπιστήμια από μικρές ομάδες τραμπούκων αυξάνονται επικίνδυνα το τελευταίο διάστημα. Καθηγητές δάρθηκαν προ μηνών στο Χημείο, άλλοι προπυλακίστηκαν προ ημερών στο Πάντειο – μεταξύ αυτών, ο Νίκος Μπακουνάκης, ο οποίος εκτός από δημοσιογράφος είναι και επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα ΜΜΕ. Τα Πανεπιστήμια, αντί για χώροι ιδεολογικής πολυμορφίας, ανοιχτού διαλόγου και διακίνησης απόψεων έχουν μετατραπεί σε θύλακες εξόρμησης ακραίων ομάδων που βρίσκουν κάλυψη πίσω από το ιδεολόγημα του ασύλου.
■ Πρυτάνεις, υπουργοί, πολιτικοί φορείς, σφυρίζουν αδιάφορα, επαναλαμβάνοντας κοινοτοπίες. Είναι προφανές ότι έχουν πουλήσει την ψυχή τους... στον διάλογο.
■ Εννοείται: Όχι σε αυτόν που δίνει λύσεις, αλλά σε αυτόν που δίνει ψήφους.
■ Αλλά ούτε η ιδιαίτερα δημοφιλής (και) στους νεότερους αναγνώστες Σώτη Τριανταφύλλου βγήκε αλώβητη από την επιμονή της να λέει την άποψή της για θέματα «ταμπού», όπως τα Εξάρχεια, ο ρόλος της αστυνομίας, κ.λπ. Κομίστας, στο Φεστιβάλ της Βαβέλ, τη χρησιμοποίησε ως αρνητική ηρωίδα, βάζοντας στο στόμα της ποτ-πουρί από φράσεις της, προφανώς όχι της αρεσκείας του «καλλιτέχνη». Στο τέλος, μάλιστα, η ηρωίδα Σώτη αποκεφαλίζεται.
■ Εύγε στο Φεστιβάλ. Αυτό θα πει avant-garde...
■ Το βιβλίο «Οι φόβοι ενός αιώνα» (Μεταίχμιο) της καθητήτριας Ρένας Σταυρίδη-Πατρικίου παρουσιάζεται την Τρίτη. Θα μιλήσουν οι Δ. Ν. Μαρωνίτης, Γιάννης Βούλγαρης και Βασίλης Παναγιωτόπουλος. Στη Στοά του Βιβλίου, Πεσμαζόγλου 5, στις 20.00.

"Ενός λεπτού μαζί"

■ Από το «Διαβάζω» του Φεβρουαρίου σταχυολογήσαμε ορισμένα ενδιαφέροντα στατιστικά στοιχεία για το βιβλίο και την αναγνωσιμότητα στη χώρα μας (στοιχεία: Hellastat). Καταρχάς η ποσότητα: Κοντά στα 10.000 βιβλία κυκλοφόρησαν το 2007, όσα περίπου και το 2006. Σε αυτά προσμετρούνται και 600 επανεκδόσεις καθώς και αυτά που μοιράζουν οι εφημερίδες.
■ Η συνολική δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για βιβλία αυξήθηκε ελαφρώς, ενώ η μέση τιμή ανά βιβλίο ανέβηκε στα 16,8 ευρώ από 16,2 την προηγούμενη χρονιά.
■ Η πιο ενδιαφέρουσα, και συνάμα θλιβερή, στατιστική είναι ωστόσο η εξής: Η μέση ελληνική οικογένεια διέθεσε την ίδια χρονιά μόλις 11,89 ευρώ το μήνα για αγορά βιβλίων. Πράγμα που μας κάνει 0,7 βιβλία το μήνα κατά μέσο όρο. Αν διαιρέσει τώρα κανείς το παραπάνω δεκαδικό με τα μέλη της μέσης ελληνικής οικογένειας, το αποτέλεσμα βγάζει…
■ …Τον μεγαλύτερο μέσο όρο τηλεθέασης ανά άτομο στην Ευρώπη, ήτοι 3,3 ώρες ημερησίως (στοιχεία: public issue). Προσθέστε στα παραπάνω τον χαμηλότερο δείκτη ανάγνωσης εφημερίδας καθημερινά (μόλις ένας στους δέκα μπαίνει στον κόπο), και τα συμπεράσματα βγαίνουν αβίαστα.
■ Ίσως απλοποιούμε υπερβολικά, αλλά έχουμε την αίσθηση ότι τα περισσότερα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε σε αυτή η χώρα, και είναι κυρίως προβλήματα, με τη ευρεία έννοια, κουλτούρας, συνοχής, ταυτότητας, κ.λπ., σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με τα παραπάνω νούμερα.
■ Χρόνιες αδυναμίες μιας Εκπαίδευσης που όλα δείχνουν ότι θα χρονίζουν για χρόνια…
■ Και βέβαια δεν περιμένουμε να μας «μορφώσει» η Google. Σε εκστρατεία της αυτοδιαφήμισης στο διαδίκτυο, αλιεύσαμε «μαργαριτάρια»: «Ποιός εφήβρε το τάβλι; Η απάντησή είναι ένα κλικ μακρυά.» ήταν ένα από αυτά. Δύο αράδες, τέσσερα λάθη. Δυνατό σκορ. Οι μοναδικές απολύτως σωστά γραμμένες λέξη είναι το «τάβλι» και το «κλικ». Μας πήρανε χαμπάρι…
■ Τα δικαιώματα του «Slumdog millionaire» του Ινδού Vikas Swarup απέκτησαν πρόσφατα οι Εκδόσεις Μίνωας. Το βιβλίο βρίσκεται στο στάδιο της μετάφρασης (Αλέξης Καλοφωλιάς) και αναμένεται να κυκλοφορήσει στις αρχές Μαρτίου. Την ίδια περίοδο κάνει πρεμιέρα και η ομότιτλη ταινία – κατά πάσα πιθανότητα με κάμποσα Όσκαρ στη φαρέτρα της.
■ «Γερά» έχει μπει τελευταία ο «Πάπυρος» στο χώρο της μεταφρασμένης λογοτεχνίας. Εγκαινιάζεται νέα σειρά, με επιλεγμένους τίτλους ισπανόφωνης και πορτογαλόφωνης λογοτεχνίας. Μερικοί από αυτούς, «Αξολότλ» του Χούλιο Κορτάσαρ, «Στου διαόλου τη μάνα» του Αντόνιο Λόμπο Αντούνες.
■ Ότι ήταν «ανήσυχη» συγγραφέας η Σοφία Νικολαΐδου το γνωρίζαμε ήδη. Τώρα όμως εμφάνισε ένα ακόμη πρόσωπο, αυτό της μεταφράστριας αρχαίων κειμένων (φιλόλογος, γαρ) Η «Ελένη» του Ευριπίδη, αφού ανέβηκε από το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, κυκλοφορεί σε μετάφρασή της από τον «Κέδρο».
■ Με μεγάλο αφιέρωμα στην πιο δημοφιλή Ελληνίδα ποιήτρια, την Κική Δημουλά, κυκλοφορεί το νέο τεύχος του λογοτεχνικού περιοδικού «Εντευκτήριο». Εκατόν πενήντα σελίδες, με χρονολόγιο-εργογραφία, ανέκδοτο ποίημα, κείμενα των Δημήτρη Δασκαλόπουλου, Τίτου Πατρίκιου και πολλών άλλων, καθώς και DVD με την ποιήτρια να διαβάζει ποιήματά της.


■ Η Δημουλά είναι φαινόμενο. Στις ομιλίες της, πρόσφατα στο Μέγαρο, για παράδειγμα, συρρέουν πλήθη λες και πρόκειται για ποπ σταρ. Ακόμη και οι τηλεοπτικές εμφανίσεις της «γράφουν» νούμερα. Μετά το θάνατο του Ελύτη κανείς Έλληνας ποιητής δεν συνέγειρε τόσους πολλούς για τόσο διαφορετικούς λόγους.
■ «Έφυγε» στα 75 του χρόνια ο ποιητής της beat ευαισθησίας Τάσος Δενέγρης. Κυκλοφόρησε πρόσφατα τόμος με ποιήματά του με τον τίτλο «Μιλάει ο αγριόχοιρος» (Ύψιλον).
■ «Ο άνθρωπος μόνος» (Κέδρος) τιτλοφορείται η νέα συλλογή του Γιάννη Βαρβέρη. Το ποίημα «Πιλάτος» καταλήγει: «Πέθανα κι έζησα, ευτυχώς, σαν άνθρωπος απλός / μαζί ταπεινωμένος και περήφανος / μες στην αμφιβολία.»

Όχι άλλο τσιμέντο... στα μυαλά

■ Μετά τις δυναμικές παρεμβάσεις στον Παρθενώνα, στο Εθνικό Θέατρο, στη «Μήδεια» του Παπαϊωάννου, στην Εθνική Λυρική Σκηνή και σε άλλους ποταπούς χώρους όπου κακοποιείται ο σύγχρονος ελληνικός πολιτισμός, έφτασε η στιγμή να «χτυπηθεί» το κέντρο της πολιτιστικής κατάπτωσης, το Μέγαρο Μουσικής.
■ Η ευκαιρία ήταν πράγματι ιδανική: Διάλεξη έδινε ο γνωστός για τα ανοσιουργήματά του (Κέντρο Ζορζ Μπομπιντού κ.ά.) αρχιτέκτονας Ρέντζο Πιάνο. Το Πολιτιστικό Πάρκο στο Φάληρο, που έχει σχεδιάσει, χαρακτηρίζεται πράγματι από απαράδεκτη έλλειψη οικολογικής ευαισθησίας, αφού είναι ενεργειακά αυτόνομο –πράγμα ύποπτο– και απόλυτα φιλικό προς το περιβάλλον, το οποίο, ως γνωστόν, είναι «αστικό» κι άρα εχθρικό.
■ Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, φοιτητές, μέλη της κατάληψης της Αρχιτεκτονικής Σχολής, ανέβηκαν στη σκηνή κρατώντας πανό που έγραφε «Οχι άλλο τσιμέντο. Καμιά παραχώρηση δημόσιων χώρων στην ιδιωτική εκμετάλλευση».
■ Αυτή τη φορά δεν ακολούθησε χειροκρότημα: Ο κόσμος, στην πλειονότητά του φοιτητές αρχιτεκτονικών σχολών, προφανώς χωρίς οικολογικές και άλλες ευαισθησίες, αποδοκίμασε τους «εισβολείς».
■ Μην πτοείστε, παιδιά. Υπάρχει ακόμη πεδίον δόξης λαμπρόν για να χτυπηθούν οι «κουλτουριάρηδες». Υπάρχουν η Εθνική Πινακοθήκη, το Αρχαιολογικό Μουσείο, αλλά και εκτός Αθηνών (ευκαιρία για εκδρομή!) η Επίδαυρος, οι Δελφοί. Και βέβαια πολλά θέατρα, ακόμη και παιδικά, στα οποία τα νήπια μυούνται στην παρακμιακή αστική τέχνη. Ορεξη για εξέγερση να υπάρχει…
■ Για να δούμε, λοιπόν, με τι καταγίνεται η αστική τάξη αυτή την εβδομάδα: Παρουσίαση του νέου βιβλίου του Θόδωρου Καρζή, του λευκώματος «Το παιδί στον κόσμο των μεγάλων - Μια ιστορία της παιδικής ηλικίας από την αρχαιότητα ως τον 21ο αιώνα» (Λιβάνης). Θα μιλήσουν οι Μαριέττα Γιαννάκου, Ευάγγελος Βενιζέλος, Νίκος Κωνσταντόπουλος, Ελένη Σπανοπούλου. Χαιρετισμό θα απευθύνει ο πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, χορηγού της έκδοσης, Ανδρέας Μαρτίνης. Τετάρτη, στις 12.00, στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία».
■ Δύο μέρες νωρίτερα, τη Δευτέρα, ο Πέτρος Μάρκαρης θα συνομιλήσει με τον Κουβανό συγγραφέα Λεονάρδο Παδούρα, με την ευκαιρία της έκδοσης του βιβλίου του «Παρελθόν χαμένο στην ομίχλη». Στις 19.00, στο 104 Κέντρο Λόγου και Τέχνης των εκδόσεων Καστανιώτη, Θεμιστοκλέους 104.


■ «Ιστορία της Ελληνικής Φωτογραφίας 1839-1970» (Πάπυρος) είναι ο τίτλος του ιδιαίτερα πλούσιου βιβλίου του Αλκη Ξ. Ξανθάκη. Θα παρουσιαστεί με ομιλητές τους Φανή Κωνσταντίνου, Τάκη Τζίμα και Κυριάκο Ντελόπουλο. Την Τετάρτη στις 19.00, στη Στοά του Βιβλίου, Πεσμαζόγλου 5.
■ Ενας ακόμη εκδοτικός οίκος έκανε την εμφάνισή του, σε πείσμα της κρίσης και της ελλειμματικής φιλαναγνωσίας μας. Το όνομα αυτού «Κίχλη», ενώ στο τιμόνι είναι η γνωστή μας από τη συνεργασία της με διάφορους εκδοτικούς οίκους Γιώτα Κριτσέλη.
■ Ξεχωρίζουμε δύο τίτλους: «Το οριζόντιο ύψος» του Αργύρη Χιόνη και το «Από την πόλη έρχομαι και στην κορφή κανέλα», με κείμενο των Μάτως Ιωαννίδου – Μαρίας Τοπάλη και εικονογράφηση της Μάτως Ιωαννίδου. Καλοτάξιδα.
■ Για το μηνιαίο πολιτικό free press «Μεταρρύθμιση» έχουμε εκφραστεί ξανά στο παρελθόν, και πάντοτε θετικά. Το περιοδικό έχει ως ιδεολογική αναφορά το ευρύτερο εκσυγχρονιστικό ρεύμα, εντάσσοντας στις σελίδες του και διαφορετικές απόψεις (βλ. άρθρο του Γιάννη Δραγασάκη). Φιλοξενούνται άρθρα, μεταξύ πολλών άλλων, των Τάσου Παππά, Κώστα Μποτόπουλου, Βασίλη Βουτσάκη, Μαριλένας Κοππά, Στέφανου Μάνου, Μυρσίνης Ζορμπά.
■ Επίσης: Μια εξαιρετικά διαφωτιστική συνέντευξη του Ανδρέα Τάκη, Βοηθού Συνηγόρου του Πολίτη, σχετικά με το ρόλο της Αστυνομίας στις σύγχρονες δημοκρατικές κοινωνίες. Αλλά και άρθρο του Νικόλα Βουλέλη για τις εξελίξεις στο Παλαιστινιακό. Τη «Μεταρρύθμιση» θα τη βρείτε στα μεγάλα βιβλιοπωλεία, αλλά και στο Διαδίκτυο, στη διεύθυνση www.metarithmisi.gr.

Ζιγκ ζαγκ στον πολιτισμό

■ Η μεγαλύτερη επιτυχία της φετινής Έκθεσης Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου είναι ότι πραγματοποιήθηκε. Παρά την ΥΠΠΟχρηματοδότηση, τη δυσμενή οικονομική συγκυρία αλλά και τη δυστοκία ορισμένων, η Έκθεση διοργανώθηκε και φέτος, στον ίδιο χώρο, την ίδια εποχή. Έγινε θεσμός.
■ Όχι ότι η ίδια η Έκθεση δεν ήταν επιτυχής. Εξήντα οργανωμένες επισκέψεις σχολείων, δεκάδες εκπαιδευτικοί και βιβλιοθηκονόμοι, και φυσικά πολλοί περισσότεροι απλοί γονείς με τα παιδιά τους γέμισαν τους χώρους της Έκθεσης στις τέσσερις μέρες της διάρκειάς της.
■ Από συγγραφείς, το «παρών» έδωσαν οι Ευγένιος Τριβιζάς (στην παρουσίασή του κοντέψαμε να ποδοπατηθούμε, χαλάλι του), Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Βούλα Μάστορη, Κάρμεν Ρουγγέρη, Βασίλης Παπατσαρούχας, Γιολάντα Τσιαμπόκαλου, Αρης Δημοκίδης, Ρένα Ρώσση-Ζαΐρη, Λήδα Βαρβαρούση, κ.ά.
■ «Όταν τα παιδιά γνωρίζουν και μαθαίνουν να αγαπούν το βιβλίο, μπορούμε να πιστέψουμε ότι ο κόσμος πράγματι μπορεί να γίνει καλύτερος», είπε μεταξύ άλλων ο νέος Υπουργός Πολιτισμού στο λόγο του στα εγκαίνια.
■ Περιμένουμε τα έργα. Μέχρι το Υπουργείο να αποφασίσει να στηρίξει ορισμένα αυτονόητα πράγματα (η συγκεκριμένη Έκθεση είναι ένα από αυτά), το μπράβο μας στο Εθνικό Κέντρο Βιβλίου, που έχει πια αποκτήσει σημαντική τεχνογνωσία στο στήσιμο μεγάλων γεγονότων, στον Κύκλο Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου που συνεισέφερε τα μάλα, και βέβαια στους ίδιους τους Εκδότες, χάρη στο πείσμα των οποίων κατέστη δυνατή η φετινή Έκθεση.
■ Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης είναι μια νησίδα ποιότητας, με εκδόσεις βιβλίων αναφοράς, στη λογοτεχνία, τη φιλολογία, τις επιστήμες και τις τέχνες, άψογα επιμελημένων τυπογραφικά και γλωσσικά.
■ Για το ΜΙΕΤ ο Φλεβάρης είναι μήνας «ανοίγματος» στους αναγνώστες, μήνας εκπτώσεων. Στα τέσσερα βιβλιοπωλεία του Ιδρύματος, δύο στην Αθήνα και δύο στη Θεσσαλονίκη, θα βρείτε προσφορές που φτάνουν μέχρι και το 40%. Ρίξτε μια ματιά στο www.miet.gr.
■ Κι αν σας περισσέψουν λίγα χρήματα ακόμη, υπάρχει και συνέχεια: Το 14ο Παζάρι Βιβλίου ξεκινάει την Παρασκευή, 6 Φεβρουαρίου, και θα συνεχίζεται μέχρι και την Κυριακή, 15 του μήνα. Διοργανωτής, ο Σύνδεσμος Εκδοτών Βιβλίου, υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων. Στην Πλατεία Κλαυθμώνος, βέβαια.
■ Σύνθημα του Παζαριού: «Υιοθετείστε ένα βιβλίο, πρέπει να ζήσει».
■ Δεν τη συμμεριζόμαστε αυτή την άποψη. Δεν αξίζουν ΟΛΑ τα βιβλία να ζήσουν. Για πολλά από αυτά η πιο επωφελής κατάληξη είναι ο χαρτοπολτός. Μόνο που, για το ποια θα είναι αυτά, αποφασίζετε, μεταξύ άλλων, κι εσείς. Το Παζάρι βιβλίου είναι μια ευκαιρία να εκφράσετε έμπρακτα τη γνώμη σας.
■ Παρουσιάστηκε πρόσφατα το πρόγραμμα του Megaron Plus για το 2009. Προσοχή: Μην στριμωχτείτε όλοι στον Γιάλομ, υπάρχουν ένα σωρό ενδιαφέροντες ομιλητές. Εμείς, λόγω επαγγελματικής διαστροφής, σας προτείνουμε τρεις μυθιστοριογράφους.
■ Οι Νικολό Αμανίτι, από την Ιταλία, Ντάνιελ Κέλμαν από τη Γερμανία και Σαντιάγκο Ρονκαλιόλο από την Ισπανία, συνιστούν ένα θαυμάσιο «μπουκέτο». Θα συνυπάρξουν επί σκηνής την ίδια μέρα (στις 26/5).
■ Το Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχθηκε την αίτηση ανακλήσεως που υπέβαλλε η Έρση Σωτηροπούλου κατά της αποφάσεως του ιδίου δικαστηρίου που διέτασσε την προσωρινή απόσυρση του μυθιστορήματός της «Ζιγκ Ζαγκ στις νεραντζιές» από τις σχολικές βιβλιοθήκες. Ανακούφιση.
■ Θυμίζουμε ότι η αρχική απόφαση λήφθηκε έπειτα από προσφυγή του –κατ’ ομολογία του– ναζιστή Κωνσταντίνου Πλεύρη, συγγραφέα μεταξύ άλλων ενός από τα πιο αντισημιτικά και ρατσιστικά βιβλία που έχει κυκλοφορήσει σε ευρωπαϊκό έδαφος μεταπολεμικά (δεν πρόκειται να το διαφημίσουμε). Το οποίο, ωστόσο, κυκλοφορεί νόμιμα, παρότι εξάπτει το φυλετικό μίσος και προτρέπει σε ρατσιστική βία.


■ Απεβίωσε, λίγες μέρες πριν, στα 76 του χρόνια, ένας από τους σημαντικότερους Αμερικανούς συγγραφείς, ο Τζον Απντάικ (βλ. φωτό). Στην Ελλάδα κυκλοφορούν πολλά βιβλία του, τα περισσότερα από τον Καστανιώτη. Εμείς ωστόσο σας προτείνουμε το «Μες στην ομορφιά των κρίνων» (εκδόσεις Bell, μτφρ. Λίλη Ιωαννίδου). Ένα πανόραμα της σύγχρονης αμερικανικής ιστορίας.

«Επίλογος» και αντίλογος

■ Κυκλοφόρησε πρόσφατα η ετήσια πολιτιστική έκδοση «Επίλογος», με νέο εκδότη τον εφοπλιστή Σταύρο Κ. Γαλανάκη και σύμβουλο έκδοσης, και φέτος, τον Κώστα Γεωργουσόπουλο. Με 558 σελίδες ύλη και καλή αισθητική, ο φετινός «Επίλογος» καλύπτει μια μεγάλη γκάμα πολιτιστικών προϊόντων, μεταξύ των οποίων το βιβλίο, το θέατρο, τον κινηματογράφο, το χορό, τη μουσική και τη φωτογραφία.
■ Δεν λείπουν βέβαια και σελίδες αφιερωμένες σε ειδικά θέματα της πολιτιστικής μας πραγματικότητας. Από τις πιο ενδιαφέρουσες, η σελίδα της Όλγας Σελλά με τις «κόντρες» της χρονιάς, αλλά κι ένα αιρετικό κείμενο του Γιώργου Ξενάριου για τον Μ. Καραγάτση.
■ Τιμώμενο πρόσωπο για φέτος, η Νάνα Μούσχουρη, με την οποία ο αρχισυντάκτης του «Επιλόγου» Γιάννης Μπασκόζος έχει μια μακρά κι ενδιαφέρουσα συνομιλία. Η βραδιά προς τιμή της, στην οποία και θα παρουσιαστεί η φετινή έκδοση, θα λάβει χώρα μεθαύριο, την Παρασκευή, στις 20.30, στο Μουσείο Μπενάκη στην Πειραιώς.
■ Με μεγάλο αφιέρωμα στον Νίκο Γαβριήλ Πεντζίκη κυκλοφόρησε η «Νέα Εστία» Δεκεμβρίου. Γράφουν, μεταξύ άλλων, οι Μισέλ Φάις, Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, Σάββας Μιχαήλ. Επίσης, οι Νίκος Λάζαρης και Ανδρέας Μπελεζίνης απαντούν στην ανταπάντηση του Ευριπίδη Γαραντούδη στην αρνητική κριτική που του άσκησαν για την ανθολογία του «Η ελληνική ποίηση του 20ου αιώνα». Μπερδευτήκατε; Αν βρίσκετε ακόμη ενδιαφέρουσες τις λογοτεχνικές έριδες –όπως εμείς– αναζητείστε τα τεύχη Σεπτεμβρίου και Νοεμβρίου για να έχετε πλήρη εικόνα.
■ Επίσης: Κυκλοφόρησε το δεύτερο τεύχος της «Ποιητικής» του Χάρη Βλαβιανού, μετεξέλιξη της γνωστής μας «Ποίησης» που κατά πώς φαίνεται πέρασε οριστικά(;) στην Ιστορία. Πολλή ποίηση, αλλά και ουκ ολίγα κείμενα περί ποιητικής ή κριτικής συμπληρώνουν το τεύχος.
■ Με θέμα «Ψηφιακός λόγος» κυκλοφόρησαν τα χειμωνιάτικα «(δε)κατα», σε επιμέλεια Τιτίκας Δημητρούλια και Μπέκης Μπλουμ. Πρόκειται για το πληρέστερο και πιο κατατοπιστικό σχετικό αφιέρωμα που έχει πέσει στην αντίληψή μας.
■ Αφιερωμένη στον Άγγλο ποιητή Τζων Κητς κυκλοφόρησε το «Εργοτάξιο εξαιρετικών αισθημάτων», η γνωστή μας «Οδός Πανός» του Γιώργου Χρονά. Μπόνους του τεύχους, σε cd, η μουσική του Τάκη Φαραζή για μια από τις πιο πολυσυζητημένες θεατρικές παραστάσεις του καλοκαιριού, τη «Μήδεια» του Ανατόλι Βασίλιεφ.
■ Η «Παρέμβαση» βγαίνει στην Κοζάνη, με διευθυντή τον –και συγγραφέα– Β. Π. Καραγιάννη. Δημοσιεύει κυρίως ποιήματα και διηγήματα, και λιγότερο κριτικά κείμενα. Ο «Ίαμβος», αντιθέτως, βγαίνει στην Αθήνα, και το 20ο τεύχος είναι αφιερωμένο στον Μάνο Ελευθερίου. Γράφουν μουσικοί, καλλιτέχνες και συγγραφείς, μεταξύ των οποίων οι Δήμος Μούτσης, Χρήστος Λεοντής, Μανώλης Μητσιάς, Ελένη Γκίκα.
■ Στο «Διαβάζω» του Γενάρη δεσπόζει το αφιέρωμα στο παιδικό βιβλίο, ωστόσο το κείμενο που έχει συζητηθεί περισσότερο είναι η απάντηση του κριτικού λογοτεχνίας Αλέξη Ζήρα στον κριτικό και συγγραφέα Δημοσθένη Κούρτοβικ, σχετικά με κείμενο του τελευταίου στο οποίο κατηγορούσε μερίδα της κριτικής για καθεστωτική νοοτροπία και στάση. Απ’ ό,τι μαθαίνουμε, ο Κούρτοβικ προτίθεται να ανταπαντήσει, οπότε όσοι βρίσκετε ακόμη ενδιαφέρουσες τις λογοτεχνικές έριδες –όπως εμείς– δεν θα μείνετε παραπονεμένοι.
■ Επίσης, από το editorial του Γιάννη Μπασκόζου, για τα γεγονότα του Δεκέμβρη: «[…] η οργή αυτή είναι ενάντια στα δεδομένα πλαίσια που για χρόνια διαμορφώνουν την ελληνική κοινωνία. Μια κοινωνία γερασμένη και ακίνητη, που έχει εμπιστευτεί το μέλλον της στον αυτόματο πιλότο των κοινωνικών πακέτων και στην κομπορρημοσύνη των πολιτικών της. Μια κοινωνία ακίνητη μέσα στην εύθραυστη ευδαιμονία της. Για χρόνια δεν έχει «πέσει» μια καινούργια ιδέα, ένας στόχος, ένα όραμα που να κινητοποιεί.» Προσυπογράφουμε.
■ Βέβαια, σε άλλη σελίδα, εκθέτονται απόψεις τις οποίες δεν συμμεριζόμαστε. Το «βία στη βία της εξουσίας», ως άποψη, μυρίζει ναφθαλίνη. Θα έλεγα μάλιστα ότι από πρόσωπα του κεντρικού πολιτικού συστήματος ακούμε συχνά πιο ενδιαφέρουσες ιδέες από αυτές που εκφέρουν οι καθ’ έξιν απολογητές της κοινωνικής βίας.
■ Επίσης: Η βία, στη χώρα μας, δεν είναι η εξαίρεση. Είναι ενδημικό φαινόμενο, ο θλιβερός κανόνας. Χουλιγκανισμός, τρομοκρατία, συνδικαλιστικός τσαμπουκάς, εργοδοτική αυθαιρεσία, αστυνομική βία, ρεκόρ θανάτων στους δρόμους. Σ’ αυτή τη βαθιά διχασμένη κοινωνία όλοι επιτίθενται εναντίον όλων καθημερινά. Σε αυτό το πλαίσιο, το να καταδικάζεις τη βία «απ’ όπου κι αν προέρχεται», είτε το κάνεις από πολιτικό ανακλαστικό είτε έπειτα από ώριμη σκέψη, φαντάζει οξύμωρο. Σαν να λες σε βουνίσιους να μάθουν κολύμπι.
■ Κάθε σεζόν βγαίνουν τόσα πολλά καλά βιβλία, σε τόσους πολλούς τομείς, που ακόμη και 16έλιδο να είχαμε δεν θα αρκούσε ώστε να τα παρουσιάζουμε όπως τους αξίζει. Τα «κακά» βιβλία, αυτά με τα οποία ουδείς θα ασχολείται τον επόμενο χρόνο, ενδεχομένως ούτε ο συγγραφέας τους, είναι δυστυχώς πολλά περισσότερα. Τι να κάνουμε; Το γράψιμο είναι το εθνικό μας «σπορ». Το αντιστρόφως ανάλογο ισχύει για την ανάγνωση, κάτι που ίσως εξηγεί κι ορισμένα από τα φαινόμενα στα οποία αναφερθήκαμε παραπάνω.

Λογοτεχνικά επίκαιρα

■ Και να που εκεί που δεν το περιμέναμε, η λογοτεχνία κατάφερε να παρεισφρήσει στην πολιτική συζήτηση. Αφορμή, κείμενα που δημοσιεύτηκαν στις δύο επίσημες εφημερίδες της Αριστεράς, και που προκάλεσαν αμφότερα τη μήνι της απέναντι πλευράς.
■ Με διήγημα εμπνευσμένο από το φόνο του 15χρονου κατάφερε ο Ριζοσπάστης να τη «βγει από τα δεξιά» στον ΣΥΡΙΖΑ, εκδηλώνοντας περισσότερη ταύτιση με την «πλευρά» του θύτη από όση αντέχει ο επιλεκτικός ουμανισμός της ριζοσπαστικής Αριστεράς.
■ Στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ, από τα λεγόμενα «μετριοπαθή», σε τηλεοπτική εκπομπή σχεδόν πέταξε στα μούτρα του συνομιλητή του, από το ΚΚΕ, το εν λόγω διήγημα, τρανταχτή απόδειξη της «προσχώρησης» του Κόμματος στις δυνάμεις της (αστικής;) τάξης.
■ Με καταγγελίες για τη δημοσίευση στην Κυριακάτικη Αυγή ποιημάτων που υμνούσαν το κάψιμο και τις βιαιοπραγίες, απάντησε το έμπειρο στέλεχος του ΚΚΕ. Αλλά και για ενσταντανέ νεαρών που πετούσαν μολότοφ, σε στιγμή επαναστατικής έξαρσης…
■ «Είστε δεξιοί», καταγγέλλει ο ένας ποιητική αδεία. «Είστε προβοκάτορες» απαντά ο άλλος, ομοίως.
■ Τι θέλουν να (μην) πουν οι ποιητές; Πολύ απλά, ότι η τόσο προσφιλής στη λογοτεχνία αμφισημία, ίδιον κάθε λογοτεχνικού έργου αξιώσεων –αφού διαφορετικά δεν θα ήταν λογοτεχνικό έργο αλλά έκφραση άποψης– έχει στοιχειώσει τελευταία τον πολιτικό τους λόγο. Όσο πιο μπερδεμένα, τόσο καλύτερα, φαίνεται να πιστεύουν ορισμένοι.
■ Κι όσο βαθύτερο το μπέρδεμα, τόσο καλύτερα, θα προσθέταμε εμείς…
■ Παράδειγμα: Οι αντιδράσεις των δύο κομμάτων της Αριστεράς στην πρόσφατη δολοφονική ενέργεια κατά των αστυνομικών. Το μεν ΚΚΕ, επιδεικνύοντας τη μοναδική του ικανότητα να αγνοεί τις πολλαπλές διαψεύσεις του από την πραγματικότητα, είδε «δάχτυλο» ξένων και ντόπιων υπηρεσιών, ήτοι «προβοκάτσια».
■ Ο ΣΥΡΙΖΑ, και μάλιστα δια στόματος του ίδιου «μετριοπαθούς» στελέχους, διέγνωσε επίσης δάκτυλο «παρακράτους».
■ Πώς είπαμε; «Όταν η πραγματικότητα δεν συμφωνεί με τη θεωρία μας, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα…»
■ Φαίνεται πως οι έννοιες δεν έχουν τη σημασία που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα, νοηματοδοτούνται ξανά κάτω από το νέο «φως» που γεννούν οι φλόγες της εξέγερσης.
■ Έτσι, όταν οι «αντιεξουσιαστές», με τους οποίους θέλουμε να κρατάμε ανοιχτές γέφυρες επικοινωνίας –κάνοντας χρήση «ποιητικού λόγου» αν χρειαστεί– περνούν σε «υψηλότερες μορφές πάλης», όταν δηλαδή βγάζουν τα κουμπούρια, μετατρέπονται αίφνης σε… παρακράτος.
■ Βολικό, έτσι;
■ Οι πολιτικοί δεν είναι βέβαια οι μόνοι, ούτε οι πρώτοι, που καταφεύγουν στη λογοτεχνική αμφισημία, όταν καλούνται να πάρουν θέση ως ενήλικες. Διασημότητες του ακαδημαϊκού χώρου, με ποιητικές ή λογοτεχνικές δάφνες, εξασκούνται δημοσίως σε περισπούδαστους χρησμούς, με εύκολη έξοδο διαφυγής την κατεύθυνση του ανέμου, τη δύναμη που τους κινεί χρόνια τώρα.
■ Με αφορμή το κείμενο των τριών συγγραφέων που επιχειρούσε να βάλει όρια στην αυθεντία των νέων, κι άρα και στη βία που τους επιτρέπεται να ασκούν, ξεσπάθωσαν κυριολεκτικά. Προσβλήθηκαν προσωπικά.
■ Κι όσο τύχαιναν της εύνοιας πρωθυπουργού, ως ομοτράπεζοι, μυστικοσύμβουλοι και πολλαπλώς ευνοημένοι, έβαζαν τα δυνατά τους ο λόγος τους να έχει κατιτίς το «εκσυγχρονιστικό», να βγαίνει μια άκρη, βρε αδελφέ. Τώρα που στα πράγματα είναι η «ανορθολογική» δεξιά, το έχουν ρίξει και πάλι στην τρελή.
■ Την βγαίνουνε από «αριστερά», από «δεξιά», από «Ντεριντά» και «Μπαντιού», από παντού. Έχουν αναγάγει το «θόλωμα των νερών» σε ύψιστη τέχνη, διεκδικώντας για τον εαυτό τους τα προνόμια της αιώνιας νεότητας.
■ Ωστόσο, αν κάτι θα μπορούσαμε να διδαχτούμε από την εμπειρία της ανάγνωσης λογοτεχνίας, δεν είναι να γίνουμε πιο αμφίσημοι στις θέσεις που διατυπώνουμε, αλλά να κατανοήσουμε καλύτερα τη σημασία της αφήγησης στην «κατασκευή» της πραγματικότητας.
■ Γιατί αυτό χρειαζόμαστε σήμερα: Μια διαφορετική «αφήγηση» του εαυτού μας, μια θετική προβολή της συλλογικότητας στην οποία ανήκουμε (π.χ Έλληνες πολίτες) σε μια ιστορία με αρχή, μέση και… μέλλον. Κι αυτό είναι πρωτίστως δουλειά της εμπνευσμένης πολιτικής, και όχι της λογοτεχνίας.

«Αντίσταση» κατά της λογικής

■ Δύο σημαντικά βιβλία με θέμα το Βυζάντιο κυκλοφόρησαν πρόσφατα, ενδεικτικά του αυξημένου ενδιαφέροντος της διεθνούς πανεπιστημιακής κοινότητας για τη μάλλον παραμελλημένη, ίσως και παρεξηγημένη αυτή ιστορική περίοδο.
■ Το πρώτο, της βυζαντινολόγου Τζούντιθ Χέριν, διευθύντριας στο Centre for Hellenic Studies του King's College του Λονδίνου, έχει τον τίτλο «Τι είναι το Βυζάντιο» (μτφρ. Χριστιάννα Σαμαρά, Ωκεανίδα). Βασική ιδέα της ογκώδους και αναλυτικής μελέτης της είναι ότι το Βυζάντιο υπήρξε μια ιδιαίτερα οργανωμένη κρατική οντότητα. Με ισχυρή πρωτεύουσα, σταθερό νόμισμα και διαδεδομένη γλώσσα, αποτέλεσε ανάχωμα για τους Ωθωμανούς, δίνοντας στην Δύση το χρόνο που χρειαζόταν ώστε να ορθοποδήσει.
■ Σε παρόμοια πνεύμα, ο αμερικανός Collin Wells, ο οποίος σπούδασε ιστορία και φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας δίπλα στον διπρεπή βυζαντινολόγο Σπύρο Βρυώνη, με το «Σαλπάροντας από το Βυζάντιο» (μτφρ. Κώστας Αντύπας, Αλεξάνδρεια) διατρέχει την κρίσιμη αυτή χιλιετία ανιχνεύοντας την περιπέτεια της διατήρησης, μεταμόρφωσης και μεταλαμπάδευσης ενός ολόκληρου πολιτισμού.
■ Απαραίτητη υπενθύμιση: Υπάρχει και η Ελλάδα της εργασίας, της δημιουργίας, της θετικής προσφοράς. Μεταφραστές, επιμελητές, διορθωτές, επιστημονικοί συνεργάτες, συνήθως κακοπληρωμένοι, έχουν συντελέσει τα τελευταία δέκα χρόνια σε ένα μικρό εκδοτικό θαύμα, καλύπτοντας βιβλιογραφικά κενά δεκαετιών.
■ Κυκλοφόρησε το περιδικό σκέψης και παρέμβασης Post Media, με εκδότη τον Νίκο Χατζόπουλο και διευθυντή τον Μανώλη Ανδριωτάκη. Καταστατική του αρχή, η μη δημοσίευση διαφημίσεων. Μοιραία, η τιμή του πλησιάζει εκείνη ενός βιβλίου.
■ Το πρώτο τεύχος είναι αφιερωμένο –με κριτικό τρόπο– στον δωρεάν τύπο, αναθερμαίνοντας τη συζήτηση για το πώς η εξάρτηση από τη διαφήμιση μπορεί να επηρεάσει την ύλη ενός εντύπου.
■ Ο ετήσιος διαγωνισμός των εκδόσεων Πατάκη που εμπνεύστηκε ο Μισέλ Φάις έδωσε και φέτος νικητή. Καλύτερο διήγημα με θέμα το διαδίκτυο αναδείχτηκε το «Αγαπημένο σου ξόρκι» του Κώστα Γκάζη. Θα το βρείτε, μαζί με άλλα, παλιότερων και νέων συγγραφέων, στη συλλογή «Χαμένοι στο διαδίκτυο».
■ Ο «Κήπος του Επίκουρου» συνεχίζει την καλή του πορεία, ωστόσο ένας ακόμη Γιάλομ δόθηκε στην κυκλοφορία από την Άγρα. Τίτλος του; «Θα φωνάξω την αστυνομία».
■ Κι αφού το ενδιαφέρον σας για τους μαιάνδρους της ψυχανάλυσης είναι μεγάλο και ειλικρινές, σας πληροφορούμε ότι κυκλοφόρησε ένα ακόμη τεύχος του καλού εξαμηνιαίου περιοδικού ψυχαναλυτικού προβληματισμού «Εκ των υστέρων». Κεντρικό θέμα του, η σεξουαλικότητα.
■ Και δύο επανακυκλοφορίες: Η περίφημη «Σκακιστική νουβέλα» (Άγρα) του Στέφαν Τσβάιχ, μια από τις πιο εντυπωτικές ιστορίες με αφορμή τη λογική δομή του σκακιού, ένα σχόλιο πάνω στις τεράστιες δυνατότητες του ανθρώπου να δημιουργεί προσωπικά σύμπαντα και την τρέλα που ελοχεύει όταν αυτά δεν βρίσκουν διέξοδο.
■ Επίσης: το πρώτο μυθιστόρημα της Σώτης Τριανταφύλλου «Σάββατο βράδυ στην άκρη της πόλης» (Πατάκης). Ένα σε μεγάλο βαθμό αυτοβιογραφικό βιβλίο, στο οποίο εξιστορούνται οι ημέρες και οι νύχτες μιας ελληνίδας στη Νέα Υόρκη, τη δεκαετία του ογδόντα. Ναρκωτικά, ροκ, απελπισμένοι έρωτες και ξενύχτια, πλάσματα που προσπαθούν να βρουν ταυτότητα και νόημα στις ιλιγγιώδεις διαδρομές της μεγαλούπολης.
■ Τέλος: Το κείμενο-παρέμβαση, την προηγούμενη εβδομάδα, τριών γνωστών συγγραφέων κατά της φασίζουσας πρακτικής να ματαιώνονται θεατρικές ή άλλες πρεμιέρες, βρίζοντας το κοινό και ασχημονώντας στους χώρους, ήταν κατά την άποψή μας απολύτως θετική πρωτοβουλία.
■ Σε μια περιρρέουσα ιδεολογική ατμόσφαιρα που όταν δεν επικροτεί φαίνεται να συναινεί με τέτοιου είδους «χάπενινγκ», το κείμενο των Απόστολου Δοξιάδη, Τάκη Θεοδωρόπουλου και Πέτρου Μάρκαρη ήταν μια αναλαμπή λογικής και σεβασμού στα δημοκρατικά αυτονόητα.
■ Ακόμη κι αν ορισμένες εκφράσεις τους ήταν κάπως υπερβολικές σε σχέση με τα γεγονότα, το κείμενό τους βοήθησε ώστε να γίνει φανερό σε ένα ευρύτερο κοινό ότι ο λαϊκίστικος αριστερισμός δεν είναι ο μοναδικός τρόπος να είναι κανείς σκεπτόμενος άνθρωπος. Κι ότι ορισμένες συμβολικές, ας πούμε, ενέργειες, πρέπει να απαντιούνται επίσης συμβολικά: Στο επίπεδο της γλώσσας και των λογικών επιχειρημάτων.
■ Εκτός κι αν αυτό το «σκατά στους κουλτουριάρηδες» με το οποίο «κόσμησαν» οι ακτιβιστές νεαροί το Εθνικό Θέατρο, είναι μια «καταγγελία» με την οποία θα έπρεπε να προβληματιστούμε σοβαρά.
■ Σε αυτή την περίπτωση, δεν θα είχαμε παρά να τους απαντήσουμε, στο ίδιο «επαναστατικό» και «οργισμένο» πνεύμα: Στα μούτρα σας!

Υ.Γ. Καλή Χρονιά ΣΕ ΟΛΟΥΣ